Skip to content

Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος πρώτο

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Από αριστερά: ο “αρχηγός” του “προδοτικού” ΕΔΕΣ Αθηνών Απόστολος Παπαγεωργίου και ο κατοχικός πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης.

Το φθινόπωρο του 1943 ο ΕΔΕΣ διασπάστηκε σε “πατριωτικό” (υπέρ του Ζέρβα) και σε “προδοτικό” (υπέρ του Βουλπιώτη και του Παπαγεωργίου, που δεν ήθελαν το αντάρτικο).

Το καλοκαίρι του 1957 όμως στην εφημερίδα “Απογευματινή” οι πρωταγωνιστές της διάσπασης ξεκίνησαν μια αντιπαράθεση, υπερασπίζοντας η κάθε μεριά τη θέση της. Αφορμή αποτέλεσε η κυκλοφορία, σε συνέχειες, των Απομνημονευμάτων του στρατηγού Ζέρβα.

Πρώτος έστειλε στην “Απογευματινή” ο Απόστολος Παπαγεωργίου, “αρχηγός” του “προδοτικού ΕΔΕΣ Αθηνών”. Ο ίδιος στην επιστολή που παραθέτω κατωτέρω:

1) κατηγορεί τον Ζέρβα ως «πειθήνιο όργανο των Άγγλων» και «έσχατο πράκτορά τους».

2) Ότι όταν τον συνάντησαν τον Ιανουάριο του 1943 αυτός «καλοπερνούσε και καλότρωγε» ενώ οι άντρες του ήταν νηστικοί κλπ.

3) Ότι δεν πίστευε στο αντάρτικο αλλά βγήκε κάτω από συγκεκριμένες περιστάσεις που τον ανάγκασαν.

4) Τονίζει ότι δεν είχαν αποφασίσει να τον αποκηρύξουν και να τον καθαιρέσουν.

5) Τον κατηγορεί πως τους αποκήρυξε ελέω «δειλίας» για να μην «παρεξηγηθεί» από τους Άγγλους και το ΕΑΜ.

6) Υπογράφει σαν «Αρχηγός του ΕΔΕΣ Αθηνών-Πειραιώς».

Η επιστολή του αναλυτικά:

Αξιότιμε κύριε Διευθυντά,

Από τινος και από των στηλών της, ήν διευθύνετε, εγκρίτου εφημερίδος η «Απογευματινή», δημοσιεύονται υπό του κ. Ν. Ζέρβα τα παρασκήνια της αντιστάσεως. Και επειδή από του παρελθόντος Σαββάτου, 24 Αυγούστου 1957 μέχρι και χθές, κυριώς ασχολείται με τον υποφαινόμενον, αλλά και προπαντός επειδή τα εκθέτει κατά τρόπον απέχοντα της αληθείας και παρουσιάζονται καταπληκτικήν διάθεσίν του μονοπωλήσεως του αγώνα της Εθνικής Αντιστάσεως, θεωρούμεν καθήκον και υποχρέωσιν, χάριν της ιστορικής αληθείας, να σας παρακαλέσωμεν, όπως ευαρεστηθήτε και παραγγείλετε την δημοσίευσιν της παρούσης μας εις την «Απογευματινήν».

Πράγματι απηυθύναμεν παραινέσεις εις τον κ. Ζέρβα κατά την εν Εμπεσώ συνάντησίν μας, διότι ενώ κάτω εις το προαύλιον συνηντήσαμεν τους άνδρας του εις αθλιεστάτην κατάστασιν, νήστεις και τρέμοντας από το ψύχος, εκείον τον ευρήκαμεν μαζί με τους επιτελείς του σε ζεστασιά τρώγοντας και πίνοντας.

«Το αντάρτικο, του ετονίσαμε, δεν διέπεται από νόμους και κανονισμούς και διά να αποδώσουν καλόν έργον οι εθελονταί πρέπει να αγαπούν προ παντός τους αρχηγούς των.

Δια να επιτευχθή δέ τούτο, πρέπει οι αρχηγοί να περιποιούνται τους οπαδούς των και να συμμερίζωνται τας στερήσεις και κακουχίας των. Εάν δεν εφαρμόσης αυτά, αγαπητέ Ναπολέων, του ετονίσαμεν, θα ευρεθής μόνος, όταν παρουσιασθούν περισσότερον αντίξοοι των σημερινών περιστάσεις».

Θα ήτο ευχής έργον να συνεμορφώνετο ο Στρατηγός τότε με τας συμβουλάς μας, διότι δεν θα επάθαινε το ρεζιλίκι να ευρεθή επί κεφαλής ολίγων εθελοντών εις Κέρκυραν, καταδιωχθείς εξ Ηπείρου υπό των εαμιτών, εις εποχήν, καθ΄ήν ημείς εδώ, αγωνιζόμενοι εναντίον των, ετροφοδοτούμεθα με την ψεύτικη ελπίδα, ότι θα ήρχετο ο ηρωϊκός αρχηγός Ζέρβας με τας 20.000 εθελοντάς (τόσην δύναμιν διεδίδετο ότι είχε) να μας βοηθήση, για να κατατροπωθούν οι εαμίται και σωθή η Πατρίς.

Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΙΣ ΕΙΣ ΚΕΡΚΥΡΑΝ

Και αντί του ερχομού του ηρωϊκού αρχηγού εις Αθήνας, επληροφορούμεθα με οδύνην και απελπισίαν, ότι ο ηρωϊκός αρχηγός ευρίσκεται εις Κέρκυραν, αναμένων την νίκην των εθνικοφρόνων εις Αθήνας, διά να εμφανισθή και εκείνος ως Νέος Καραϊσκάκης της Ελλάδος.

Δεν είπαμε τίποτε τότε, διότι διά λόγους σκοπιμότητος, επεβάλλετο όχι μόνον να σιωπήσωμεν, αλλά και να τον ζητωκραυγάσωμεν.

Δεν εφανταζόμεθα όμως, ποτέ, ότι εν τη προσπαθεία του να μονοπωλήση τον αγώνα, θα έφθανεν εις το σημείον να μας υβρίζη και να μας συκοφαντή καθ΄όν τρόπον «έντεχνον» επιχειρεί διά των δημοσιευμάτων του.

Θέλει κα μίαν γνώμην μας, η οποία είναι γνώμη καθολική: Οιοσδήποτε άλλος, που θα είχεν την ατυχίαν, οίαν είχεν ο κ. Ζέρβας, εις τον αναληφθέντα αγώνα του, θα εσιώπα και θα εθεώρει ευλογίαν Θεού διότι δεν επηκολούθησεν ο απαιτούμενος έλεγχος και τα δυσάρεστα δι’ αυτόν εκ τούτου συμπεράσματα.

Γράφει ο αρχηγός εις το φύλλον του Σαββάτου, ότι εάν απεφασίζαμε κατά τον καιρόν της κατοχής να εφαρμόσωμεν την ανταρτικήν μας πείραν,  ο ένοπλος αγών θα παρουσίαζε περισσότερα επιτεύγματα εκείνων άτινα παρουσίασεν.

Τον ευχαριστούμεν διά την αναγνώρισιν αυτήν, αλλά τον πληροφορούμεν, ότι και την ανταρτικήν πείραν εχρησιμοποιήσαμεν και την πίστιν εις τον αγώναν, πράγματα, που συνετέλεσαν να μετριασθούν αι συμφοραί της Πατρίδος και να μή πάθη χειρότερα ο αγών της αντιστάσεως.

Ομολογούμεν δέ και πιστεύομεν, όπως πιστεύει όλος ο κόσμος, ότι εάν, αντί του Ζέρβα, ανελαμβάνομεν ημείς τον αγώνα του βουνού, διαφορετική θα ήτο η κατάστασις.

Αλλά πως ήτο δυνατόν να αναλάβωμεν αγώνα υπό προυποθέσεις υφ’ άς ο ίδιος ο Ζέρβας, ως γράφει, ήτο υποχρεωμένος να διεξαγάγη, δηλαδή ως πειθήνια όργανα των Άγγλων;

Αλλά και εάν εσκεπτόμεθα τοιούτον τί, τι θα εγίνετο ο αγών του ΕΔΕΣ Αθηνών-Πειραιώς, του οποίου η αρχηγεία μας προσεφέρθη εν συνελεύσει των ηγετικών του Συνδέσμου και την απεδέχθημεν, αφού ο Ζέρβας ήτο στο βουνό και χάρις εις τον οποίον, όπως απεδείχθη, εσώθη η Πατρίς; Άλλωστε, πως θα το εκάναμεν, αφού ευθύς ως κατήλθομεν εκ του βουνού μετά την συνάντησίν μας, συνελήφθημεν υπό των Γερμανών και ενεκλείσθημεν εις τα φυλακάς Αβέρωφ, από όπου, ως εκ θαύματος και μετά πολλάς προσπαθείας εξήλθομεν ζώντες μετά πεντάμηνον;

Η ΣΥΛΛΗΨΙΣ ΤΟΥ κ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Επ’ ευκαιρία, μπορούμεν να ερωτήσωμεν τον Ζέρβαν, πως εξηγεί το ότι αμέσως μετά την κάθοδόν μας, συνελήφθημεν υπό των Γερμανών, οίτινες, κατά σύμπτωσιν, εγνώριζαν τας λεπτομερείας του προγράμματός μας;

«Ο ίδιος γράφει, ότι εγνώριζε την μετάβασίν μας προς συνάντησίν του από ανθρώπους του των Αθηνών».

Πρέπει να του δηλώσωμεν, ότι εάν δεν παρεσύρετο από κακούς συμβούλους και μας άφηνε να εκτελέσωμεν το καθήκον μας, όπως το επιστεύαμε και απεδείχθη απόλυτα σωστό, αλλοία θα ήτο η κατάστασις του αγώνος διά την Πατρίδα μας, διά τον εαυτόν του και διά όλους μας. Ο αγών της αντιστάσεως δεν θα κατέληγεν εκεί όπου κατέληξεν.

Όταν ακόμη ήτο στο βουνό ο Ζέρβας, παρασυρόμενος από κακούς συμβούλους, όπως παραπάνω ανέφερα, και πληροφοριοδότας, ημείς δέ ηγωνιζόμεθα τον τραχύτατον πολυμέτωπον αγώνα, είχαμε την ελπίδα, ότι, όταν θα ήρχετο το πλήρωμα του χρόνου να απελευθερωθή η Πατρίς μας, κατερχόμενος εις Αθήνας, θα ανένιπτε και εκ της ερεύνης του θα απεκαλύπτοντο οι άσπονδοι φίλοι του, παραλλήλως δέ θα επιστοποιείτο η άριστή μας θέλησις και η συμβολή μας εις τον αγώνα του και κυρίως θα επιστοποιείτο, ότι κατά το μεγαλύτερον ποσοστόν η σωτηρία της Πατρίδος οφείλεται και εις τους αγώνας μας τους ανιδιοτελείς.

Και ούτω, εάν υπήρχεν ανάγκη, θα εξηκολούθημεν την προσπάθειά μας ηνωμένοι και αδελφωμένοι, όπως κατά τα πρώτα βήματά μας της συγκροτήσεως του ΕΔΕΣ.

Τόσον μάλιστα ήτο αληθές τούτο, ώστε επιστεύετο υπό πολλών ότι ο Ζέρβας σαμποτάρει το έργον μας εδώ διά των ανθρώπων του φαινομενικώς, διά να μην διαμαρτύρωνται οι εαμίται και οι Άγγλοι μεθ’ ών συνηργάζετο αλλά ουσιαστικά διετήρει την μεθ’ ημών φιλίαν και συνεργασίαν.

Ατυχώς, διεψεύσθημεν εις τας ελπίδας μας εκείνας, ενώ δέ εις τας συγκεντρώσεις εξήρε την δράσιν του ΕΔΕΣ Αθηνών-Πειραιώς, δεν ήθελε να παραδεχθή ότι ο ΕΔΕΣ Αθηνών-Πειραιώς αρχηγόν του αγώνος του εδώ είχε τον Παπαγεωργίου, χωρίς, όμως, να μας λέγη από ποίον κατηυθύνοντο αι εκατοντάδες αξιωματικοί, ανώτατοι, ανώτεροι, κατώτεροι και αι χιλιάδες των μελών των υπερτριάκοντα συγκροτημάτων μας.

Όσο για το σταμάτημα του ενόπλου αγώνος, που αναφέρει εις το ίδιον φύλλον του Σαββάτου, ότι του είπα ως γνώμην μας, όλως εντέχνως μεταβάλλει την Αναστολήν του ενόπλου αγώνος εις σταμάτημα και τούτο διά να παρουσιασθή, ότι ήτο ο μόνος εκ των ηγετών, όστις επίστευε εις ένοπλον αγώνα και ημείς οι άλλοι τον απεκρούαμεν.

Περί της πίστεώς του εις τον ένοπλον αγώνα αναφερόμεθα εις την έκθεσίν μας, η οποία, όταν δημοσιευθή θα αποδειχθή το είδος της πίστεως του Ζέρβα εις τον ένοπλον αγώνα και υπό ποίας συνθήκας ανέλαβε.

Και εξακολουθεί το Ιστόρημά του (παραμύθι) ο κ. Ναπολέων εις την «Απογευματινήν» της Δευτέρας 26-8-1957 και δεν διαστάζει να παρουσιάζεται ως ο μόνος, όστις εμπήκε εις το νόημα του τι συνέβαινεν εις την Ελλάδα και ότι όλοι οι άλλοι ημείς παραλογιζόμεθα.

Παραλογιζόμεθα, διότι εσκεπτόμεθα και προσπαθούσαμε να εξευρεθή τρόπος συστηματοποιήσεως του αγώνος της αντιστάσεως διά να διεξαχθή κατά τρόπον ώστε και τον αγώνα τον συμμαχικό να ενισχύση αλλά και αι συμφοραί της υπαίθρου να είναι ολιγώτεραι. Τας παραινέσεις, πληροφορίας και συμβουλάς των εν Αθήναις ευρισκομένων αξιόλογων, αξιολογωτέρων εκείνου, Ελλήνων, διά μία συστηματοποίησιν του αγώνος της αντιστάσεως, τας θεωρεί τώρα απαραδέκτους, ενώ τότε μοί απήντησεν, ότι είναι σύμφωνος με όσα του μετέδωσα, αλλά δεν μπορεί να τα εφαρμόση επειδή θα παύσουν οι Άγγλοι να τον υποστηρίζουν και η θέσις του θα καταστή δεινή.

Η ΣΤΑΣΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΑΛΟΥ

Γράφει ο Στρατηγός, όλως αναληθώς, ότι του είπαμε, ότι του μεταδίδουμε τας αντιλήψεις του αειμνήστου Παγκάλου ή αν θέλη τας εντολάς του. Με ποίαν ιδιότηταν θα μας παρεκάλει ο στρατηγός Πάγκαλος να μεταδώσωμεν εις τον Ζέρβαν εντολάς του; Και πως ημείς, φίλτατος του Ζέρβα και στενός συνεργάτης, θα εδεχόμην μίαν τοιαύτην αποστολήν; Αλλά πρέπει να είναι συμφέρον του κ. Ναπολέοντος να παρουσιασθή ως ο μόνος κατά την εποχήν εκείνην σκεπτόμενος ορθώς και ως ο μόνος, όστις διεξήγαγεν αγώνα αντιστάσεως, αλλά και ο οποίος δεν διστάζει να γράφη, ότι υπέρ πάσαν άλλην δύναμιν, εκείνη προς την οποίαν πειθαρχή και τας οποίας τας εντολάς εκτελεί και θα εκτελή είναι οι Άγγλοι.

«Πήγαινε στο καλό, αγαπητέ μου Απόστολε, μου είπεν ο αείμνηστος Πάγκαλος, να μου φιλήσης τον Ναπολέοντα και να του ειπής να αναστείλη επί τί χρονικόν διάστημα τον αγώνα, με την ελπίδα να έχω ευχάριστον απάντησιν από το Στρατηγείον Μέσης Ανατολής και την ελληνικήν κυβέρνησιν, εις το υπόμνημά μου, το αναφερόμενον εις την οργάνωσιν κοινού αγώνος αντιστάσεως, και έτσι όλα θα πάνε καλά και δεν θα θρηνήσωμεν μεγάλας συμφοράς της υπαίθρου, αίτινες είναι αναπόφευκτοι εάν εξακολουθήσει όπως ήρχισεν ο διεξαγόμενος αγών. Πες εις τον Ναπολέοντα, ότι δεν θα διστάσω και με επισφαλή την υγεία μου, να ανέβω εις το βουνό και εγώ να τον βοηθήσω εις την προσπάθειάν του, όταν θα είναι καιρός. Ειπέ του, επιπροσθέτως, να μην ανησυχή διά την μάρτυρα γυναίκα του, την Ιουλία, διότι θα καταβάλω κάθε δυνατήν ανθρωπίνην προσπάθειαν να την προστατεύσω».

Που ευρίσκει ο κ. Ζέρβας εντολάς ή προσπάθειαν καθαιρέσεώς του όπως γράφει, εκ μέρους του Παγκάλου ή άλλου τινός;

Αναφέρει εις το ιστόρημά του (παραμύθι) και τα ονόματα άλλων αξιολόγων Ελλήνων από τους οποίους του μετέδωσα ευχάς και χαιρετίσματα διά να του τονώσω την προσπάθειαν.

Του προσέθεσα μάλιστα ότι ανεξαρτήτως των κακών πληροφοριών που έφθασαν εις τας Αθήνας περί κακής διεξαγωγής του αγώνος, οι Αθηναίοι πλην των Κομμουνιστών εκφράζονται επαινετικά δι’ αυτόν και παρακολουθούν τον αγώνα του με ενδιαφέρον.

Που ευρίσκει και ίχνος προσπαθείας μας καθαιρέσεώς του;

Πάντως επειδή διαπιστώνουμε διάθεσίν του να ειρωνευθή τον Στρατηγόν Πάγκαλον, εις τα με χιούμορ γραφόμενά του, να μας επιτρέψη να του απευθύνωμε την σύστασιν να τιμά περισσότερον την μνήμη του, διότι ό,τι είναι, το οφείλει εις τον Πάγκαλον και την μεγαθυμίαν του.

Επαναλαμβάνει και εις το φύλλον της 26.8.1957 της «ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗΣ» ότι είχαμε αποφασίσει την καθαίρεσίν και κατάργησίν του από αρχηγόν της αντιστάσεως.

ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΕΙ ΚΑΘΑΙΡΕΣΙΣ ΤΟΥ ΖΕΡΒΑ

Ομολογούμεν ότι τα περισσότερα ηγετικά στελέχη του συνδέσμου εις γενικήν συνέλευσιν εν τη οικία του εν Τ.Α Συνταγματάρχου κ. Γεωργίου Γερουκέλη εξέφρασεν διάθεσιν να τον καθαιρέσουν δίοτι του απέδιδαν την μομφήν ότι κατ’ εντολή του σαμποτάρεται ο αγών μας υπό τινων ασπόνδων ως επεδείχθησαν φίλων του. Ημείς όμως μαζί με τους αποτελούντας το επιτελείον αξιωματικούς τους επεπλήξαμε, τους ετονίσαμε ότι δεν πταίει ο Ζέρβας, ότι άνευ του αγώνος του Ζέρβα ημείς δεν μπορούμε να επιτύχωμε τον σκοπόν τον πατριωτικόν δι’ όν αγωνιζόμεθα και ότι όχι μόνο δεν πρέπει να στρεφώμεθα εναντίον του Ζέρβα αλλά να ενισχύσωμε τον αγώνα του και να υπερηφανευώμεθα διότι ως αρχηγός της Εθνικής Αντιστάσεως του βουνού είναι ο Ζέρβας όστις ανήκει εις την απελευθερωτικήν οργάνωσιν ΕΔΕΣ εις ήν και ημείς ανήκωμεν.

Κατόπιν της τοιαύτης ζωηράς επεμβάσεώς μας απεφεύχθη η καθαίρεσίς του και συνετάγη το γνωστόν πρακτικόν δι’ ού καυτηριάζεται η διαγωγή ενίων αντιδρώντων εις το έργον του ΕΔΕΣ διατάσσεται η διαγραφή των, δεν γίνεται δεκτή η παραίτησίς μας από την αρχηγίαν του ΕΔΕΣ διότι τότε δια να μη γίνη ρήξις μεταξύ του ΕΔΕΣ Αθηνών και του Ζέρβα, υπεβάλαμε εις την συνέλευσιν την παραίτησίν μας από το αξίωμα του Αρχηγού και δι’ ού πρακτικού αποφασίζεται η αποστολή χαιρετισμού προς τον ΕΔΕΣ του βουνού (Ζέρβα).

Απεφασίσθη μάλιστα υπό της συνελεύσεως η αποστολή αξιολόγων μελών προς συνάντησιν του Ζέρβα και διαφώτισίν του περί της πραγματικής καταστάσεως εν Αθήναις και περί των πραγματικών διαθέσεών μας, των αρίστων έναντι του αγώνος του και αυτού, να του τονίσουν δέ ότι πρέπει να προσέχη τους καλοθελητάς και να μη δίδη πίστιν εις τα όσα οι κακοί πληροφοριοδόται του του διαβιβάζουν.

Αν μάλιστα ενθυμούμεθα καλώς την δύσκολην ταύτην αποστολήν ανέλαβον οι φλογεροί συνεργάται μας κ.κ. Αντώνιος Τζιτζής και Ιωάννης Κομπορόζος, θαυμασταί του Ζέρβα και αφοσιωμένοι φίλοι του.

Και συνεχίζει τώρα το ιστόρημά του ο κ. Ν. Ζέρβας εις το φύλλον της ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗΣ της Τρίτης 27.8.1957, ότι επίστευεν ότι δεν έπρεπε να δώσωμε πάτημα εις τους Άγγλους, να μας ειπούν ότι εγκαταλείψαμε τον συμμαχικόν αγώνα εις την μέση και ότι εσφάλαμε και εγκληματούμε εμείς οι άλλοι οι πιστεύοντες ότι η Ελλάς δοξάστηκε αρκετά με τον πόλεμο της Αλβανίας και προσέφερε με το παραπάνω θυσίας εις τον συμμαχικόν αγώνα και κατά ταύτα πρέπει να είμεθα πειθήνια όργανα των Άγγλων. Ανταρτοπόλεμον θέλουν οι Άγγλοι ανταρτοπόλεμον θα κάνωμε και ας μη μείνη λίθος επί λίθου (εις την δύσμοιρον Ελλάδα). Νέα ολοκαυτώματα ζητούν οι Άγγλοι ολοκαυτώμεθα θα γίνωμε. Αυτά γράφει τώρα ότι μας είπε τότε ο Στρατηγός και αφήνει να υπονοηθή ότι ημείς συνεφωνήσαμε μαζί του.

 

ΘΑ ΠΡΟΕΚΥΠΤΕ ΔΙΑΦΩΝΙΑ

 

Εν προκειμένω του δηλούμεν ότι όχι μόνον δεν συνεφωνήσαμε αλλ’ ούτε καν είπε τοιαύτα διότι εάν τα έλεγε θα εξοργιζόμεθα εις βαθμόν ώστε επανερχόμενοι εις Αθήνας να καλέσωμε αμέσως τα ηγετικά στελέχη του ΕΔΕΣ εις συνέλευσιν με μοναδικόν θέμα την διαγραφήν του από τον σύνδεσμό μας.

Ευτυχώς τα γράφει τώρα, όλα αυτά, διότι τότε κατά την συνάντησίν μας όλως αντίθετα έλεγεν ότι πιστεύει και έτσι δεν επανήλθαμε τότε εις τας Αθήνας με συννεφιασμένην την ψυχήν ότι ο αναλαβών τον αγώνα του βουνού πρώτος μεταξύ ίσων όλων μας του ΕΔΕΣ Ναπολέων Ζέρβας έγινε πειθήνιον όργανον των Άγγλων ως ο έσχατος των πρακτόρων των.

Απορώ πως ο ευλογημένος αυτός άνθρωπος ο πιστευόμενος ως πανέξυπνος, ο Στρατηγός, ο Υπουργός, ο Αρχηγός της Εθνικής Αντιστάσεως, και όχι ο πράκτωρ των Άγγλων, τα γράφει όλα αυτά τώρα μάλιστα που η δύσμοιρος η Πατρίς μας χειμάζεται από την διαγωγήν των μεγάλων μας Συμμάχων Άγγλων.

Τι προσδοκά να κερδίση η Πατρίς, ή αυτός ο ίδιος από την δουλικότητά του αυτήν; Τι είχε να ζημιωθεί το ιστόρημά του εάν δεν τα έγραφεν όλα αυτά αφού άλλως τε ευτυχώς γι’ αυτόν τότε κατά την συνάντησίν μας δεν εφάνη ότι τα επίστευε πολύ περισσότερον δεν μας τα είπεν; Ας είναι! Γεγονός είναι ένα ότι δεν κατώρθωσε ατυχώς ν΄αναδειχθή αντάξιος της καταπληκτικής ευνοίας της τύχης του προς ζημίαν της Πατρίδος, της Ελληνικής Κοινωνίας, του εαυτού του και όλων των εδεσιτών.

Μεταξύ εκείνων που του έμειναν πιστοί ως γράφει ο Ζέρβας, είναι και ο Μπέης Αντωνόπουλος. Δεν τον ερωτά τί απεγνωσμένας προσπαθείας κατέβαλα τότε να αποφευχθή η ρήξις μας ήτις αφορμήν είχε την παρουσίαν ατόμων εις τον σύνδεσμόν μας, κάθε άλλο πατριωτικών; Δεν ερωτά τον κ. Αντωνόπουλον τι μου έλεγε περί της διαγωγής των συμβούλων του και πως θα πείση τον Ζέρβα να τους απομακρύνη από κοντά του διότι είναι επικίνδυνοι, όταν ανερχόμενος εις το βουνό θα τον συναντήση; Δεν τον ερωτά ποίος εκτός εμού μετέβαινε και τον συνήντα και τον ενίσχυε ηθικώς και υλικώς εις τις μικρογειτονιές ένθα εκρύπτετο πρό της διά το βουνό αναχωρήσεώς του;

Μου έλεγεν ή δεν μου έλεγεν ο κ. Αντωνόπουλος, αλλοίμονον εις με και την οικογένειάν μου εάν αδελφέ Απόστολε δεν ήσουν και συ. Σε βλέπω όταν έρχεσαι κοντά μου και μου φαίνεται πως βλέπω τον θεόν μου. Κάνε υπομονή καλέ μου Απόστολε και όταν με το καλό συναντηθώ με τον Ναπολέοντα θα του αναφέρω την εδώ κατάστασιν, θα του τονίσω ότι ο κρατών εδώ την κατάστασιν είσαι συ και όχι μόνον τούτο αλλά και ο ειλικρινέστερος φίλος του.

Όπως βλέπει τον παραπέμπομεν εις τον ένα εκ των ολίγων που του έμειναν πιστοί ως ο ίδιος γράφει.

Δεν τον ερωτά και να μας ειπή που βλέπει ίχνος διαθέσεώς μας περί καθαιρέσεώς του ενώ εκείνος δεν εδίστασε να μας αποκηρύξη από δειλίαν προαγόμενος, να μή είναι παρεξηγημένος από τους εαμίτας. Και εν τούτοις ημείς ουδόλως εστράφημεν εναντίον του με την ελπίδαότι θα ανένιπτεν όταν εμάνθανεν την αλήθειαν την οποίαν ακόμη και τώρα δεν τον αφήνουν οι καλοθεληταί φίλοι του να μην μάθη.

 

ΤΟ ΜΟΙΡΑΙΟ ΣΦΑΛΜΑ

 

Και τερματίζει εις το φύλλον της ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗΣ 27.8.1957 ο αγαπητός Ναπολέων ότι μοιραίον σφάλμα του υπήρξεν ότι δεν απηλλάγη από το βάρος της Πολιτικής Οργανώσεως και δεν αφοσιώθη εις τον ένοπλον αγώνα. Θα ήτο, του απαντώμεν τώρα, ευλογία Θεού, εάν το έκανεν αυτό, και αφής ανέβηκεν εις το βουνό μας άφηνεν αυτός και οι καλοθεληταί του, απερισπάστους εις το καθήκον μας, εις τας προσπαθείας, εις τους πολυμετώπους αγώνας μας. Αι ωφέλειαι εκ μιάς τοιαύτης του αποχής από την εσωτερικήν αντίστασιν του ΕΔΕΣ θα ήτο ανυπολόγιστοι, όπως ανυπολόγιστοι υπήρξαν αι ζημίαι εκ της αναμίξεώς του και εκ του σαμποταρίσματος του αγώνος μας υπό των τη ανοχή του καλοθελητών φίλων του.

Ημείς τότε, πρέπει να το ομολογήσωμεν δεν ειδυνάμεθα να του υποδείξωμε τοιαύτην αποχήν εκ του φόβου να μη δώσωμεν αφορμήν εις ρήξιν των δύο σκελών του ΕΔΕΣ βουνού και Αθηνών, αφού το κλίμα τότε επέβαλε να φαινόμεθα τουλάχιστον συνεργαζόμενοι ομαλώς.

Αλλά κύριε Διευθυντά άδικα επιχειρούμεν να ολοκληρώσωμε επαρκή απάντησιν εις τα όσα παραμύθια γράφει ο Ζέρβας σχετικώς με την εν Εμπεσώ μετάβασίν μας: Θα εχρειάζονταν πολλαί ακόμη σελίδες της εγκρίτου εφημερίδος Σας «Απογευματινή» και δεν θα πρέπει να καταχρώμεθα της καλή Σας διαθέσεως, που είχατε να διατάξητε την δημοσίευσιν της παρούσης εις ταύτην.

Εις τον όλον αγώνα της Εθνικής Αντιστάσεως θα αναφερώμεθα εις την δημοσιευμένην προσεχώς ως ελπίζομεν έκθεσίν μας, εις ήν εν λεπτομερεία αναπτύσσομεν και το κεφάλαιον της μετά του Ζέρβα εν Εμπεσώ συναντήσεώς μας.

Περαίνοντες απευθύνομεν μίαν ειλικρινή σύστασιν προς τον Αρχηγόν Ζέρβαν, και αύτη είναι να μή επιχειρή τας μεθόδους άς μεταχειρίζεται εν τω Ιστορήματί του προς διαφήμισιν της δράσεώς του, κατηγορών τους πάντας ως υστερούντας εις την εκτέλεσιν των καθηκόντων των, διά να μονοπωλήση αυτός τον αγώνα. Η τοιαύτη μέθοδός του αντά να ωφελή τον αγώνα της Εθνικής Αντιστάσεως και τον ίδιον, τους βλάπτει ανεπανόρθωτα.

Θα μας ακούση τουλάχιστον έστω και τώρα;

Σας ευχαριστούμε θερμότατα διότι είχατε την καλωσύνην να φιλοξενήσητε την παρούσαν μας, και ευελπιστούμεν ότι είς δοθησομένην άλλην αφορμήν, θα θελήσητε και πάλιν να φιλοξενήσητε εις την «Απογευματινήν» αναπόφευκτον απάντησίν μας και

Διατελούμεν

Μετά πολλής τιμής

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

  • ΦΙΛΩΤΑΣ

(Αρχηγός του ΕΔΕΣ Αθηνών-Πειραιώς)

Στο δεύτερο μέρος θα δούμε τις απαντήσεις, πάντα από τις στήλες της εφημερίδας, του Μιχάλη Μυριδάκη και του Νικόλαου Κόκκινου, αγωνιστών του ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ.

One thought on “Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος πρώτο Leave a comment

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: