Ήταν Χριστούγεννα του 1914 όταν η ανθρωπιά νίκησε το μίσος

 

Του Γιάννη Αλεξανδρόπουλου

Ιστορικού συνεργάτη

 

 

Ήταν Δεκέμβριος του 1914. Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος έκλεινε τέσσερις μήνες περίπου δράσης και αυτό που απο τα επιτελεία των εμπλεκόμενων δυνάμεων φάνταζε σαν μια σύντομη πολεμική ένταση έδειχνε να οδηγείτε σε ένα αιματηρό αδιέξοδο με αβέβαιη τελική έκβαση. Η ζωή των στρατιωτών στα χαρακώματα ήταν αρκετά ζοφερότερη σε σχέση με αυτή όπως παρουσιαζόταν στα φυλλάδια στρατολόγησης «μέσα σ’ αυτούς τους τάφους που τους ονόμαζαν χαρακώματα, με τα συστήματα των υπογείων διαβάσεων και των διόδων, μας έλειπαν σχεδόν τα πάντα. Έμαθα γρήγορα… να κρεμάω το ψωμί σ’ ένα σύρμα τοποθετημένο στη μέση του ορύγματος για να μην το φτάνουν τα ποντίκια, να κοιμάμαι με βρεγμένες αρβύλες, γιατί το να προσπαθήσεις να τις ξαναβάλεις, αφού τις είχες βγάλει, θα ήταν μάταιο, να κοιμάμαι τυλιγμένος σε μια μουσκεμένη χλαίνη, να κοιμάμαι τέσσερις ώρες ανάμεσα σε θορύβους, σε φωνές ανθρώπων, σε βρωμερές αναθυμιάσεις. (Φλοράν Φλες, Ιδού)». Continue reading “Ήταν Χριστούγεννα του 1914 όταν η ανθρωπιά νίκησε το μίσος”

Τα θύματα της θηριωδίας των Μουσουλμάνων της Θεσπρωτίας

1943: Τμήμα τσάμηδων επιθεωρείται από Γερμανό αξιωματικό.

Το κείμενο προέρχεται από την εφημερίδα “Επαναστάτης”, της 24ης Μαρτίου 1944 και αναφέρεται στα θύματα των Μουσουλμάνων Τσάμηδων στην Παραμυθιά τον Σεπτέμβριο του 1943.

 

Την 29ην Σεπτεμβρίου του 1943 συνελήφθησαν παρά των Μουσουλμάνων Παραμυθιάς, πρωτοστατούντων των μπέηδων Νουρή Ντίνου, Μαζάρ Ντίνου και Ρετζέπ Ντίνου τεσσαράκοντα εννέα (49) πρόκριτοι της Επαρχίας Παραμυθίας και εξετελέσθησαν ομαδικώς, ως συννενοούμενοι και υποθάλπτοντες τας Εθνικάς Οργανώσεις Ελλήνων Ανταρτών. Continue reading “Τα θύματα της θηριωδίας των Μουσουλμάνων της Θεσπρωτίας”

Η μάχη της Νεράιδας, 30-31 Οκτωβρίου 1943

Πρόκειται για μια από τις πλέον γνωστές μάχες και τραγικές, ελέω του κατοχικού εμφυλίου, όπου δυνάμεις του Εκστρατευτικού Σώματος Ηπείρου του ΕΛΑΣ, υπό την διοίκηση και καθοδήγηση του Άρη Βελουχιώτη επιτέθηκαν στον ΕΔΕΣ, την ίδια στιγμή που η γερμανική μεραρχία Αλπινιστών της Εντελβάϊς στρεφόταν κατά των δυνάμεων του ΕΔΕΣ με σκοπό την πλήρη εξολόθρευσή του.

Η Νεράιδα σήμερα
Η Νεράιδα σήμερα

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Η μάχη της Νεράιδας αποτέλεσε μια από τις μαύρες στιγμές της κατοχής και της εθνικής αντίστασης. Υπήρξε η πιο τραγική στιγμή της διάρκειας του κατοχικού εμφυλίου. Έλαβε χώρα στις 30-31 Οκτωβρίου 1943. Το τραγικότερο της όλης υπόθεσης είναι πως παρόλο που υπήρξαν αλλεπάλληλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών, αυτή έλαβε χώρα κανονικά σαν να μην υπήρχαν κατοχικά στρατεύματα.

Όπως είναι ευρέως γνωστό, ο κατοχικός εμφύλιος ξεκίνησε αποφασιστικά και προμελετημένα από την ηγεσία του ΚΚΕ-ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στις 9 Οκτωβρίου 1943. Στράφηκε προς όλες τις αντιστασιακές οργανώσεις, σε όλη την επικράτεια της χώρας, με στόχο την απόκτηση της εξουσίας, καθώς η ηγεσία του ΚΚΕ θεώρησε πως οι Γερμανοί ετοιμάζονταν προς αποχώρηση και ήθελαν να προλάβουν τις εξελίξεις. Continue reading “Η μάχη της Νεράιδας, 30-31 Οκτωβρίου 1943”

Εθνική Φλόγα, σπάνιο αρχειακό υλικό σε pdf

Featured image

Φύλλο 24ης Σεπτεμβρίου 1944, οι μάχες με τους Γερμανούς στην Ήπειρο:

“Στα βουνά και στις πόλεις της Ηπείρου ο εθνικός στρατός (ΕΔΕΣ) δίνει και κερδίζει τη μεγαλύτερη μάχη του απελευθερωτικού πολέμου – Κυματίζει η γαλανόλευκη στην Πρέβεζα, την Άρτα, την Ηγουμενίτσα και το Φιλιάτι”

Continue reading “Εθνική Φλόγα, σπάνιο αρχειακό υλικό σε pdf”

Εγκλήματα πολέμου των Γερμανών στην Ήπειρο, φθινόπωρο 1943

Featured image

Καθ΄όλη την διάρκεια της κατοχής, οι Γερμανοί διακρίθηκαν για τις εκτελέσεις αμάχων καθώς και για τις δυναμικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις κατά των ανταρτών. Η έλλειψη οίκτου και συμπόνοιας χαρακτήριζαν τα στρατεύματα του Χίτλερ. Στο άρθρο αυτό θα ασχοληθούμε με τα εγκλήματα πολέμου για τα οποία ευθύνεται το 22ο Σώμα Στρατού, υπό την διοίκηση του Γερμανού στρατηγού Χούμπερτ Φον Λάντς, στην Ήπειρο την περίοδο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 1943.

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Μεταπολεμικά ο Λάντς προσπάθησε να παρουσιάσει τον εαυτό του, ανεπιτυχώς, στη δίκη της Νυρεμβέργης ως φιλέλληνα, που έσωσε τον άμαχο πληθυσμό από εκτελέσεις και άλλα δεινά (δείτε την κατάθεση του Κ. Τριανταφυλλίδη για λογαριασμό των ΕΟΕΑ του Ζέρβα στη Νυρεμβέργη, καθώς και τις προσπάθειες του συνηγόρου του Λάντς εδώ). Η πραγματικότητα ωστόσο διαφέρει. Ο Λάντς και το επιτελείο του δεν δίστασε να ερημώσει χωριά της Ηπείρου σαν “απάντηση” στη δράση των ανταρτών – κατά κόρον του ΕΔΕΣ που υπάκουε στον Ζέρβα. Continue reading “Εγκλήματα πολέμου των Γερμανών στην Ήπειρο, φθινόπωρο 1943”

Σεπτέμβριος 1944: Το Ημερολόγιον του 24ου Συντάγματος του ΕΔΕΣ, οι μάχες με τους Γερμανούς

Featured image

Αποσπάσματα από το ημερολόγιο του 24ου Συντάγματος των ΕΟΕΑ και οι μάχες με τους αποχωρούντες Γερμανούς. Τα γεγονότα από 15 – 20 Σεπτεμβρίου:

Την εσπέραν της 14 προς 15/9/44 το Συν/μα κατέλαβε το αμέσως Βορείως Αυχένος Ζερβού ύψωμα Σταυρόν Παπαδάτων, υψωμ. Αλογομάνδρι – ύψωμ. Προφήτου Ηλία Παπαδάτων.

15η Σεπτεμβρίου.-  Την πρωίαν επί των άνω θέσεων εδέχθην ισχυράν επίθεσιν κατά μέτωπον, ήν παρά την υπεροχήν των Γερμανών απέκρουσα αυτούς πλήρως εις την θέσιν δέ Βρωμοπήγαδα ετράπησαν εις άτακτον φυγήν. Απώλειαι εχθρού σημαντικαί, αλλά ανεξακρίβωτοι. Ο αγών συνεχίζεται απεγνωσμένως καθ΄όλον το μέτωπον, του εχθρού προσπαθούντος να υπερκεράση το αριστερόν και το δεξιόν πλευρόν του συντάγματος.

Από αριστερά, διά του μηχανοκίνητου εκ του κινουμένου ιππαστί τάγματος επέτυχε την επομένην την υπερκέρασιν ομοίως, διείσδυσεν αρκετά και από το δεξιόν πλευρόν διά Ριζοβουνίου – Γαλατά – Ζερβού μέχρι Παπαδάτων. Την διοίκησιν του συντάγματος ανησύχησεν η εκ του δεξιού κίνησις περισσότερον, διότι το σύνταγμα εκυκλούτο πλήρως, μή δυνάμενον να συμπτυχθή, αποκλειομένης της μοναδικής καθόδου του από τα απόκρημνα μέρη του ορεινού όγκου το εκ του δεξιού μου κινούμενον γερμανικό τάγμα, επί των χαλασμάτων Παπαδάτων. Η ενέργεια υπήρξεν αποτελεσματική και την επομένην το γερμανικό τάγμα συνεπτύχθη διά του Αυχένος Παπαδάτων προς την δημοσίαν οδόν.

Εκ του αριστερού επροχώρουν οι Γερμανοί και ανήρχοντο συνεχώς προς το αριστερόν μου πλευρόν. Κατόπιν εγγράφου διαταγής του Αρχηγείου κατήλθον και κατέλαβον την στενωπόν Μελιάνα- Πολυστάφυλολον, ήν και εκράτησαν από 6.00΄ώρας. Continue reading “Σεπτέμβριος 1944: Το Ημερολόγιον του 24ου Συντάγματος του ΕΔΕΣ, οι μάχες με τους Γερμανούς”

Η κατάθεση του Κώστα Τριανταφυλλίδη στη δίκη της Νυρεμβέργης για λογαριασμό του ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ.

Για πρώτη φορά σε ενιαίο κείμενο η κατάθεση του Κ. Τριανταφυλλίδη στη δίκη της Νυρεμβέργης. Ντοκουμέντο για τη δράση του ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ κατά των Γερμανών.

Η κατάθεση του Κώστα Τριανταφυλλίδη στη δίκη της Νυρεμβέργης, όπως παρουσιάστηκε μέσα από τα φύλλα της εφημερίδας Εθνική Φλόγα, τον Σεπτέμβρη του 1947. Για πρώτη φορά παρουσιάζουμε τα πρακτικά για την απογευματινή συνεδρίαση της 16ης Αυγούστου 1947, όπως τα παρέθεσε αναλυτικά η εν λόγω εβδομαδιαία εφημερίδα στα φύλλα της 22ας και 29ης Σεπτεμβρίου 1947. Το απόσπασμα που παρουσιάζουμε, αποτελεί ντοκουμέντο για τις απόπειρες του Λάνς για «συννενόηση» με τον Ναπολέοντα Ζέρβα, όπως κατατέθηκε στα επίσημα πρακτικά της δίκης. Τηρήθηκε ακριβώς η ορθογραφία του πρωτότυπου κειμένου. Παρατίθεται ολόκληρο το κείμενο, που στο παρελθόν το είχαμε παρουσιάσει σε τέσσερις συνέχειες:

Featured image

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ 16 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1947 
      Στις 13.30′ οι δικαστές καταλαμβάνουν πάλι την έδρα.
      ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μπορείτε να συνεχίσετε, δόκτωρ Σάουτερ.
    ΣΑΟΥΤΕΡ: Μάρτυς, επιθυμώ να σας υποβάλω μερικά ακόμη ερωτήματα. Σας παρακαλώ να έχετε πάντοτε υπ’όψη σας ότι καταθέτετε ενόρκως. Μάρτυς μας είπατε πως οι στρατιώτες σας είχαν διαταγεί να συμμορφώνωνται αυστηρώς προς τις διατάξεις και τους κανόνες του Διεθνούς Νόμου;
      ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ: Μάλιστα.
      ΕΡ.: Γνωρίζετε τ΄όνομα του Ελβετού αντιπροσώπου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στην Ήπειρο την εποχή όπου διοικητής των εκεί Γερμανικών δυνάμεων ήταν ο Στρατηγός Λάντζ;
      ΑΠ.: Μάλιστα. Λεγόταν Χανς Μπίκελ.

Continue reading “Η κατάθεση του Κώστα Τριανταφυλλίδη στη δίκη της Νυρεμβέργης για λογαριασμό του ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ.”

Ιούνιος 1943, Σαραντάπορος ~ Ο ΕΛΑΣ πολεμά τους Γερμανούς

    Το καλοκαίρι του 1943 έλαβε χώρα η επιχείρηση “Animals”, που αποσκοπούσε να πείσει τις δυνάμεις κατοχής ότι επίκειται συμμαχική απόβαση στην Ελλάδα. Τα πολυήμερα σαμποτάζ στόχευαν την καταστροφή τηλεφωνικών επικοινωνιών, υποδομών, οδικών δικτύων, γεφυρών του εχθρού. Την διαταγή της επιχείρισης έλαβε ο αρχηγός της Συμμαχικής αποστολής, Ταξίαρχος Έντυ Μάγιερς, από το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής στις 29 Μαίου. Στο βιβλίο του “Η Ελληνική Περιπλοκή” ο Μάγιερς έγραψε: ” Στις 29 του Μάη, ενώ βρισκόμουν στην Αγία Τριάδα, έφτασε ένα ιστορικό σήμα από το Κάιρο. Απευθυνόταν προσωπικά σε μένα και με διέταζε να το κάψω αμέσως μόλις το αποκρυπτογραφήσω και το διαβάσω. Με πληροφορούσε ότι τη δεύτερη βδομάδα του Ιούλη, οι Σύμμαχοι θα έκαναν απόβαση στη Σικελία. Αρχίζοντας λοιπόν από την τελευταία εβδομάδα του Ιούνη το εκτεταμένο σαμποτάζ σ΄όλη την Ελλάδα, θα κάναμε τον εχθρό να πιστέψει ότι το μέρος της Μεσογείου που απειλούνταν με απόβαση ήταν αυτό. Θα συνεχίζαμε τη δράση μας σε όλα τα συγκοινωνιακά πόστα ώσπου να μάθουμε ότι η απόβαση στη Σικελία είχε γίνει”. Έτσι σύμφωνα με τις οδηγίες του Καίρου, την τελευταία βδομάδα του Ιουνίου θα ξεκινούσαν τα σαμποτάζ και θα εντείνονταν έως ότου επιτευχθεί η απόβαση των συμμάχων στη Σικελία την δεύτερη βδομάδα του Ιουλίου. Μόνο ο Μάγιερς και ο Κρίς Γουντχάουζ γνώριζαν ότι η απόβαση θα πραγματοποιηθεί στη Σικελία. Στις επιχειρήσεις θα συμμετείχαν αντάρτες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, υπό τις οδηγίες των Βρετανών αξιωματικών. Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με την μάχη του Σαρανταπόρου, όπου δυνάμεις του ΕΛΑΣ έστησαν ενέδρα σε γερμανική μηχανοκίνητη φάλαγγα και τις προκάλεσαν μεγάλες απώλειες.
             Στα πλαίσια της επιχείρησης “Animals”, το Αρχηγείο βόρειας Θεσσαλίας του ΕΛΑΣ, με αρχηγούς τον υπολοχαγό Πεζικού Θεόδωρο Καλλίνο – “Αμάρμπεη” και τον Γεώργιο Βόγια  επιτέθηκαν στα στενά του Σαρανταπόρου, σε γερμανική φάλαγγα που κινούνταν προς τη Λάρισα, το βράδυ της 21ης Ιουνίου 1943. Προηγουμένως υπήρχε πληροφορία ότι το βράδυ εκείνης της μέρας γερμανική φάλαγγα θα εκινείτο από Κοζάνη προς Λάρισα. Στην ενέδρα έλαβαν μέρος 300 αντάρτες του μόνιμου αλλά και του εφεδρικού ΕΛΑΣ. Πρώτο δέχθηκε τα πυρά των ανταρτών ένα αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν δύο Γερμανοί αξιωματικοί. Παρά την έντονη επίθεση κατάφερε να επιστρέψει στα Σέρβια και να ενημερώσει σχετικά για τη συμπλοκή. Έτσι λίγα λεπτά μετά, ενισχυμένες δυνάμεις των Γερμανών, με έναν λόχο της 117ης Μεραρχίας Κυνηγών επέστρεψαν στον Σαραντάπορο αλλά η δυναμική των ριπών των ανταρτών συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση. Οι συμπλοκές έληξαν τέσσερις ώρες μετά και οι απώλειες των Γερμανών ήταν σημαντικές. Μεταπολεμικά ωστόσο, αντάρτες του ΕΛΑΣ που έλαβαν μέρος στη μάχη έδωσαν διαφορετικές εκδοχές σχετικά με τις απώλειες του εχθρού και τα λάφυρα πολέμου που καρπώθηκε ο νικητής μετά τη μάχη. Σύμφωνα με τις περισσότερες μαρτυρίες σκοτώθηκαν 23 Γερμανοί ενώ παραδόθηκαν 74 Γερμανοί αξιωματικοί και στρατιώτες με τον επικεφαλής τους, ανθυπολοχαγό Εστερμπάουρερ. Μετά από λίγες μέρες οι αιχμάλωτοι εκτελέστηκαν. Από την μεριά τους οι Γερμανοί αντέδρασαν άμεσα και κατέστραψαν ολοσχερώς χωριά της ευρύτερης περιοχής. Η γερμανική αναφορά της 26ης Ιουνίου αναφέρει: “Στις 21.6.1943, μια φάλαγγα φορτηγών της 117 Μεραρχίας αποτελούμενη από 64 οχήματα και 108 άνδρες, ερχόμενη από το Σιμιτλή της Βουλγαρίας έπεσε σε καλά οργανωμένη ενέδρα τουλάχιστον 100 ανδρών με πολυβόλα και όλμους, στο δρόμο Ελλασόνας – Κοζάνης, κοντά στην οροθετική γραμμή των υψωμάτων Βίγλα (υψ. 1138) και Κόκα (υψ. 1185). Ο δρόμος είχε υπονομευθεί με εκρηκτικά τα οποία ανατίναξαν και κατέστρεψαν τη γέφυρα του Σαρανταπόρου από την οποία επρόκειτο να διέλθει η φάλαγγα. Τα οχήματα βρέθηκαν κάτω από σφοδρά πυρά και τυλίχθηκαν στις φλόγες. Η μονάδα συνοδείας ενεπλάκη σε σφοδρή μάχη διάρκειας οχτώ ωρών που οδήγησε σε μεγάλες απώλειες λόγω του εντελώς απρόσφορου εδάφους. Νωρίς το πρωί της 22.6.1943, επτά διαφυγόντες της μάχης ανέφεραν για την ενέδρα και τις σοβαρές συνέπειές της. Αεροπορική αναγνώριση και αεροφωτογράφιση επιβεβαίωσαν την εξόντωση της φάλαγγας. Μια μονάδα αναγνώρισης του μηχανικού με τεθωρακισμένα οχήματα και ενισχύσεις από το Απόσπασμα Μάχης Εμπερλάιν έφτασε το πρωί της 23ης στο σημείο της ενέδρας και διαπίστωσε τα εξής: όλα τα οχήματα είχαν πυρποληθεί και μόνο ελάχιστα πράγματα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ξανά. Η γέφυρα του Σαρανταπόρου είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Ένας τρυματίας διασώθηκε, 10 νεκροί βρέθηκαν επί τοπου ενώ από τους υπόλοιπους στρατιώτες δεν βρέθηκε όυτε ίχνος”.  Στο ημερολόγιο της Ανωτάτης διοικήσεως της Βέρμαχτ αναφέρεται για τη μάχη του Σαρανταπόρου, με ημερομηνία 22 Ιουνίου: “…Στην οδική αρτηρία νοτιοανατολικά των Σερβίων, συμμορίαι επετέθησαν εναντίον φάλαγγος εξ 118 ανδρών και 64 καμιονίων. Μέρος των οχημάτων κάηκε…”. Ενώ στις 23 Ιουνίου επιβεβαιώνει: “… Αεροφωτογραφίαι επιβεβαιώνουν την καταστροφή της μηχανοκινήτου φάλαγγος εις τα ΝΑ των Σερβίων”. Το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής απέστειλε συγχαρητήριο τηλεγράφημα που ανέφερε: “Αρχηγείο ΕΛΑΣ Χασίων, Διαβιβάσατε τον θαυμασμό μου και τα θερμά συγχαρητήρια εις όλους τους αρχηγούς και οπλίτας του ΕΛΑΣ δια το ηρωϊκόν αποτέλεσμα μάχης Σαρανταπόρου. Συμμαχικόν Στρατηγείον Μέσης Ανατολής, Ουίλσων”.
            Η επιχείρηση αυτή του ΕΛΑΣ αποτέλεσε μία σημαντική επιτυχία της οργάνωσης στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Κάθε χρόνο στην ευρύτερη περιοχή πραγματοποιούνται εορταστικές εκδηλώσεις από τους τοπικούς φορείς, εις ανάμνησιν της μάχης του Σαρανταπόρου. Η αντικειμενική αλήθεια είναι ότι ο ΕΛΑΣ σε περιοχές όπου δεν υπήρχαν άλλες εθνικές οργανώσεις δρούσε αξιόπιστα, όπως ομολογούν πολλοί Βρετανοί αξιωματικοί της Συμμαχικής αποστολής. Αντιθέτως όπου θεωρούσε ότι “απειλούνταν” οι μεταπελευθερωτικοί στόχοι του έθετε άλλες προτεραιότητες. Επι παραδείγματι, κατά την διάρκεια της επιχείρησης “Animals” στην Ήπειρο, δυνάμεις του ΕΛΑΣ απέφυγαν τη σύγκρουση με τον κοινό εχθρό. Ο Danid Wallace έγραψε στην απόρρητη έκθεσή του για τη στάση του ΕΛΑΣ: “Οι αντάρτες του ΕΛΑΣ είναι κακά εκπαιδευμένοι και απειθάρχητοι. Πολλοί από τους Βρετανούς αξιωματικούς – συνδέσμους θα πρόσθεταν ότι λίγοι απ΄αυτούς προτίθενται σοβαρά να πολεμήσουν τον Άξονα. Σίγουρα, δεν συμμετείχαν στη τελευταία σειρά των επιχειρήσεων για την καταστροφή των μέσων επικοινωνίας του εχθρού, πρίν ακριβώς από την απόβαση στη Σικελία. Όλη η δουλειά έγινε από τους ίδιους τους Βρετανούς αξιωματικούς”. Ο Wallace έζησε αυτή την περίοδο στην Ελλάδα και στην έκθεσή του αναφέρει τις εντυπώσεις του και τα όσα έζησε δίπλα στον ΕΛΑΣ, στον ΕΔΕΣ και στην ΕΚΚΑ. Έχει δίκιο όταν αναφέρει ότι “όλη η δουλειά έγινε από τους Βρετανούς” υπό την έννοια ότι αυτοί οργάνωσαν τα επιχειρησιακά σχέδια των σαμποτάζ. Από την άλλη ωστόσο θα ήταν πραγματικά άδικο να μην τονίσουμε τη συμβολή των αντιστασιακών οργανώσεων στις επιχειρήσεις αυτές. Χωρίς τους αντάρτες δεν θα μπορούσαν να επιτύχουν τα σαμποτάζ. Εξαιρετικής σημασίας ωστόσο, αποτελεί και η άποψη του Έντυ Μάγιερς, όπως αποτυπώνεται στην αδημοσίευτη έκθεσή του “Inside Greece”: ” […] Παρ΄όλο που την εποχή της επιχείρησης “Animals” διαθέταμε κάπου 20.000 οπλισμένους μόνιμους αντάρτες – από αυτούς 15.000 ανήκαν στον ΕΛΑΣ και οι υπόλοιποι 5.000 στον ΕΔΕΣ-, επιπρόσθετα δε και 80.000 εφεδρικούς στα χωριά, δεν χρησιμοποιήσαμε περισσότερους από 1.000, συνολικά αντάρτες. Σχεδόν σε κάθε περίπτωση οι ανατινάξεις έγιναν από Βρετανούς αξιωματικούς, καμιά φορά με τη βοήθεια επιλεγμένων ανταρτών. Σε μια ή δύο περιπτώσεις οι αντάρτες πράγματι πολέμησαν καλά, συγκεκριμένα δε στο πέρασμα του Σαρανταπόρου – αυτή υπήρξε η μόνη περίπτωση που ο ΕΛΑΣ έδρασε αξιόπιστα – και στην Ήπειρο, όπου χρησιμοποιήθηκαν δυνάμεις του Ζέρβα”. Βλέπουμε λοιπόν, ότι ο ΕΔΕΣ στην Ήπειρο και ο ΕΛΑΣ στο Σαραντάπορο συμμετείχαν ενεργά στις επιχειρήσεις του καλοκαιριού του ’43. Τελειώνοντας θεωρώ πρέπον να κλείσω το άρθρο με αποσπάσματα της επιστολής του καπετάν “Αμάρμπεη”, Θεόδωρου Καλλίνου, προς τον τότε υπουργό Εθνικής Αμύνης Ευάγγελο Αβέρωφ, τον Ιούνιο 1978. Πρίν την επιστολή, καλό θα ήταν να αναφέρουμε δυό λόγια για τον “Αμάρμπεη”. Ήταν ο πρώτος μόνιμος αξιωματικός του Ελληνικού στρατού που οργανώθηκε στον ΕΛΑΣ, βετεράνος της Μάχης της Κρήτης. Με την ένταξή του στον ΕΛΑΣ, ανέλαβε καπετάνιος του 5ου Συντάγματος Βόρειας Θεσσαλίας, της XVI Ταξιαρχίας και της ΧΙΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Κατά την διάρκεια του εμφυλίου διετέλεσε διοικητής Ταξιαρχίας και Επιτελάρχης Μεραρχίας του Δημοκρατικού στρατού.

             Μέρος της επιστολής του Καπετάν “Αμάρμπεη”, από τα Σκόπια:” Σαν πρώην μόνιμος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, γνωρίζοντας από τη πολύχρονη πείρα την εξαιρετική σημασία που έχει για τη νίκη η εμπιστοσύνη των μαχητών και βαθμοφόρων στους διοικητές τους και στην ανώτατη ηγεσία, τιμώντας τη μνήμη των αγωνιστών του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ και των Πατριωτών, που έδωσαν τη ζωή τους στον Αγώνα κατά των ιταλογερμανοβουλγάρων κατακτητών, στη σημερινή κρίσιμη για τη Πατρίδα μας στιγμή, που τα εθνικά και λαϊκά συμφέροντα επιβάλλουν να προπαγανδισθεί σε διεθνή και τοπική κλίμακα η Εθνική Αντίσταση του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ και να εκτιμηθεί όσο αξίζει η συνεισφορά της Ελλάδας στο κοινό Συμμαχικό Αγώνα 1941-45, για την αποκατάσταση της αλήθειας θεωρώ πατριωτικό και αγωνιστικό καθήκον μου να αναφέρω έστω και μερικά από τ΄ αναμφισβήτητα γεγονότα της περιοχής που αγωνίσθηκα και μόνον από την αρχή του ένοπλου αγώνα του ΕΛΑΣ, τα οποία αποδείχνουν τη σοβαρή συμβολή του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ στο Συμμαχικό Αγώνα για τη συντριβή του φασισμού: […] Στις 21 Ιούνη 1943 στο Σαραντάπορο βόρεια Ελασσώνας, εκτελώντας διαταγή του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, τα τμήματα του ΕΛΑΣ του Υπαρχηγείου Αμάρμπεη μ΄επικεφαλής τον υπολοχαγό Μπεζεριάνο Ανδρέα, το καπετάνιο δάσκαλο από το Λυκούδι Ελασσώνας Παπακωνσταντίνου Αποστόλη (Πανουργιά) και τον αντιπρόσωπο του ΕΑΜ Στάμκο Μήτσο (Ζωηρό) από τα Σέρβια, εξόντωσαν γερμανική φάλαγγα από 93 φορτηγά με 36 κούρσες, φορτωμένα με οπλισμό – πυρομαχικά – βαρέλια βενζίνης – εκρηκτικές ύλες και στρατιωτικό εφοδιασμό.Σε σκληρή τετράωρη μάχη σκοτώθηκαν 115 γερμανοί και πιάσθηκαν 82 αιχμάλωτοι, ανάμεσα στους οποίους 9 αξιωματικοί. Πάρθηκαν λάφυρα 12 πολυβόλα, 40 αυτόματα, 42 όλμοι, εκατοντάδες ντουφέκια και πιστόλια, κάσσες χειροβομβίδες. Τ΄αυτοκίνητα κάηκαν... Δυνάμεις Ιταλών από την Ελασσώνα χτυπήθηκαν στις Πλακόπετρες και Γερμανών από τα Σέρβια νικηφόρα αντιμετωπίσθηκαν με σοβαρές απώλειες. Επί δεκαήμερο η οδική αρτηρία Σέρβια – Ελασσώνα κλείσθηκε. Για ν΄ανοίξει τη συγκοινωνία ο στρατός κατοχής οργάνωσε σοβαρή εκκαθαριστική επιχείρηση με ιταλικές δυνάμεις από την Ελασσώνα και γερμανικές από τη Κοζάνη – Σέρβια. Τα τμήματα του ΕΛΑΣ προξένησαν στους επιδρομείς σοβαρές απώλειες. ΄Εκαψαν όλα σχεδόν τα χωριά της περιοχής στο πέρασμά τους οι κατακτητές. ΄Όμως ο ΕΛΑΣ εκπλήρωσε με τιμή την αποστολή, που του ανέθεσε το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής. Συνέβαλε στη παραπλάνηση της γερμανικής διοίκησης , δεν επέτρεψε την μεταφορά στρατευμάτων κατοχής από την Ελλάδα προς βορράν και βοήθησε στη συμμαχική απόβαση στη Σικελία”.

Πηγές: 

1) Έντυ Μάγιερς, Η Ελληνική Περιπλοκή.
2) Ντέιβιντ Ουάλλας, Βρετανική πολιτική και αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα.
3) Ιάσων Χανδρινός, ΕΛΑΣ, ο μεγαλύτερος στρατός της Εθνικής Αντίστασης, τόμος Β’.
4) Ντομινίκ Έντ, Οι Καπετάνιοι.
5) Χαράλαμπος Φλόκας, Εθνική Αντίσταση 1942-1945.
6) Θεόδωρος Καλλίνος, Ενότητα- Πολεμικά γεγονότα – γραπτά, τόμος Α’.  

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στα Ιστορικά Τεκμήρια

Έντυ Μάγιερς: "Η εκστρατεία του ΕΛΑΣ κατά των ΕΟΕΑ και αι ταυτόχρονοι επιχειρήσεις των Γερμανών"

    Η παρούσα ανάρτηση παρουσιάζει μέρος της έκθεσης του αρχηγού της Βρετανικής Συμμαχικής Αποστολής, Έντυ Μάγιερς, για τη δράση του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, όπως καταχωρήθηκε στα αρχεία της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού. Σχετικά με τον ΕΛΑΣ, ο Μάγιερς αναφέρει ότι η δράση του δεν αποσκοπούσε στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα αλλά στη μεταπολεμική επικράτησή του. Σχετικά με τον ΕΔΕΣ, αναφέρει τη μέγιστη συμβολή του τόσο στον Γοργοπόταμο αλλά και την περίοδο 1943-1944. Εστιάζει στην επιχείρηση Animals, το καλοκαίρι του ’43 και εξάρει τη δράση των ομάδων του Ζέρβα έναντι της ιταλικής Μεραρχίας Μπρενέρο και της γερμανικής Εντελβάις.
   Ωστόσο, τα φωτοαντίγραφα που παραθέτω αφορούν την περίοδο του Οκτωβρίου 1943, όπου ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος. Ο Έντυ Μάγιερς ιστορεί τον διμέτωπο πόλεμο που αντιμετώπισαν οι δυνάμεις του Ζέρβα, ενώ είχε προηγηθεί η άρνηση της πρότασης περί ανακωχής των Γερμανών από τον ΕΔΕΣ. Αντιθέτως, η VIII Μεραρχία του ΕΛΑΣ Ηπείρου έκανε αποδεκτή την ίδια πρόταση (6-20 Οκτωβρίου) και παράλληλα στράφηκε κατά του ΕΔΕΣ. Οι ταυτόχρονες επιθέσεις Γερμανών και ΕΛΑΣ, λίγο έλειψε να διαλύσουν τις δυνάμεις των ΕΟΕΑ. Προκαταβολικά οφείλω να επισημάνω ότι τα φωτοαντίγραφα του φακέλου 956/Γ/3 της ΔΙΣ τα βρήκα στο istoria.forumotion.com
    Ας δούμε την ιστόρηση του Μάγιερς:

Γεώργιος Πούλος: Ο στρατιωτικός συνεργάτης των Γερμανών στην κατοχή

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Ο Γεώργιος Πούλος.

Ο Γεώργιος Πούλος γεννήθηκε το 1889 στη Ρουμανία. Η καταγωγή του ωστόσο λέγεται ότι ήταν από το χωριό Πλάτανος της ορεινής Ναυπακτίας. Ο Πούλος ήταν αξιωματικός του Ελληνικού στρατού. Είχε τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη Μηχανικού (ΜΧ). Συμμετείχε στην Μικρασιατική εκστρατεία, σαν διοικητής μονάδος. Έλαβε μέρος στο κίνημα του Πάγκαλου το 1925, όπως και στο κίνημα του 1935, η ανεπιτυχής έκβαση του οποίου, οδήγησε τα μέλη του σε αποστράτευση. Ανήκε ιδεολογικά στον χώρο των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου. Ήταν φανατικός αντιμοναρχικός και ταυτόχρονα αντικομουνιστής. Επίσης, ήταν αντίθετος απέναντι στους συμμάχους Βρετανούς, καθώς τους θεωρούσε υπεύθυνους για την Μικρασιατική καταστροφή, κάτι που έπαιξε ρόλο στη δράση του κατά την περίοδο της Κατοχής. Την περίοδο της κυριαρχίας του Μεταξά ήταν αδρανής λόγω των πολιτικών πεποιθήσεών του, όπως όλοι οι απότακτοι βενιζελικοί αξιωματικοί, μέχρι και τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο. Ωστόσο, ήταν ο πρόεδρος του ασήμαντου Ελληνικού Φασιστικού Κόμματος. Με την είσοδο των Γερμανών στην Ελλάδα, ο Πούλος μετ εξέλιξε το κόμμα του στην γνωστή για την δοσιλογική δράση της “Οργάνωση Γεωργίου Πούλου”,με έδρα την Θεσσαλονίκη. Επίσης, λέγεται ότι ήταν ηγετικό στέλεχος της εθνικοσοσιαλιστικής οργάνωσης ΕΕΕ.

Ομιλία του Πούλου σε χωρικούς, κάτω απο τη ναζιστική σημαία.

Από την πρώτη στιγμή της εισόδου των Γερμανών στην Ελλάδα, ο Πούλος στράφηκε προς αυτούς με σκοπό να κερδίσει την εύνοιά τους. Στις πρώτες του επαφές και προτάσεις για συνεργασία, οι Γερμανοί ήταν εν μέρει επιφυλακτικοί. Η δράση ωστόσο των ανταρτών στην κεντρική Μακεδονία, τους ώθησε στην αναθεώρηση της μέχρι τότε στάσης τους. Ο Στράτος Δορδανάς αναφέρει πως η επανεμφάνιση ανταρτών του ΕΛΑΣ την άνοιξη του 1943 στα βουνά της Μακεδονίας, υπήρξε ο αποφασιστικός λόγος της αποδοχής εκ μέρους των Γερμανών, των προτάσεων του Πούλου (1). Έτσι, στις 22 Μαΐου 1943 ο στρατιωτικός διοικητής Θεσσαλονίκης – Αιγαίου, με σχετική διαταγή του ενέκρινε την δημιουργία ενόπλου στρατιωτικού τάγματος με αρχηγό τον Γεώργιο Πούλο. Αναλυτικά η διαταγή: “Προς διοργάνωσιν μιας αποτελεσματικής καταπολεμήσεως των συμμοριών και εκ μέρους των Ελλήνων, ο Στρατιωτικός Διοικητής ενήργησε την συγκρότησιν σχηματισμού εθελοντών από εθελουσίως δηλώσαντας συμμετοχήν, ο οποίος ευρίσκεται υπό την αρχηγίαν του Αντισυνταγματάρχου εν αποστρατεία Πούλου. Ο εν λόγω σχηματισμός εκτελεί την υπηρεσίαν του με στολήν ρητώς εγκριθείσαν υπό του Στρατιωτικού Διοικητού Θεσσαλονίκης – Αιγιαίου. Οι οπαδοί του σχηματισμού με την περιβολή της στολής ταύτης δεν προσκρούουν εναντίον της υπαρχούσης απαγορεύσεως χρήσεων στολής Στρατιωτικής εις την κατεχόμενην Ελλάδα. Ο σχηματισμός εθελοντών Πούλου συμφώνως προς οδηγίας είναι προσκεκολλημένος εις τον Γερμανικόν Στρατόν. Αι διατάξεις  αι εκδοθείσαι προς προστασίαν του Γερμανικού Στρατού εναντίον επιθέσεων εκ μέρους τρίτων, συμπεριλαμβανομένων και όλων των ποινικών διατάξεων, ισχύουν και διά τον σχηματισμόν τούτον εθελοντών”. Έτσι ο Πούλος, ίδρυσε τον δικό του στρατό που τον ονόμασε Εθνικό Ελληνικό Στρατό (ΕΕΣ) ή Poulos Verband. Η αρχική του δύναμη ήταν 300 ανδρών, γερμανοντυμένων με τα διακριτικά ΕΕΣ πάνω στη ναζιστική στολή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δύναμη του Πούλου δεν ήταν απλά ελεγχόμενη από τους κατακτητές αλλά αποτέλεσε αναπόσπαστο κομμάτι του Γερμανικού στρατού. Μάλιστα, από τον Σεπτέμβρη του ’43 και μετά, η γερμανική αστυνομία SD παραχωρεί στο σώμα του Πούλου σαν σύνδεσμο, τον αξιωματικό του γερμανικού στρατού, Κούρτ Τομπίας. Αυτό το γεγονός δεν είναι τυχαίο από την ξεκάθαρη και συνειδητή εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογική τοποθέτηση του ιδίου. Άλλωστε, από τις αρχές του 1943, ο Πούλος ήταν γνωστός τουλάχιστον στην βόρεια Ελλάδα, σαν ο αρχηγός των Ελλήνων πρακτόρων στη γερμανική υπηρεσία κατασκοπείας της Θεσσαλονίκης. Προπαγανδιστής των θέσεων της γερμανικής πολιτικής στην κατοχή, έμεινε στην μνήμη των κατοίκων της βόρειας Ελλάδας σαν “υπηρέτης του ναζισμού”. Έδρασε με φανατισμό κατά των ανταρτών του ΕΛΑΣ στη Μακεδονία αλλά και κατά πατριωτικών οργανώσεων, καθώς και κατά συμπατριωτών του με μεγάλη σκληρότητα. Η γνώμη του ελληνικού πληθυσμού στη βόρεια Ελλάδα γενικότερα, ήταν άκρως αρνητική για τον Πούλο και τους άνδρες του. Υπήρξε εγκληματίας πολέμου κατά αμάχων συμπατριωτών του και άξιος συμπαραστάτης του Γερμανού επιλοχία Φρίς Σούμπερτ, στη σφαγή των Γιαννιτσών, τον Σεπτέμβρη του 1944. Ωστόσο, παρόμοια γνώμη φαίνεται πως είχαν και οι Γερμανοί για τον Πούλο. Στην αναφορά του υπολοχαγού Άρεντ, που δημοσίευσε ο Ιάκωβος Χονδροματίδης αναφέρεται ρητώς: “Τον συνταγματάρχην Πούλον εχρησιμοποίησεν εντατικώς η υπηρεσία ενεργού προπαγάνδας. Πρέπει να τονισθεί οτι πρόκειται περί ενός τύπου λίαν φιλόδοξου ο οποίος αποβλέπει να ανέλθει εις τα ανώτερα αξιώματα χωρίς όμως και να διαθέτει τα απαραίτητα προς τούτο πνευματικά εφόδια. Εχθρός άσπονδος του κομμουνισμού, μισεί εξ ίσου τον ελευθεροτεκτονισμόν. Αυτός κατόρθωσε και επρομηθεύθη πλήρη πίνακα των ελευθέρων τεκτόνων της Θεσσαλονίκης τον οποίον υπέβαλε δια της ενεργού προπαγάνδας εις την αρμοδίαν υπηρεσίαν διώξεως της μυστικής αυτής οργανώσεως. Δια την δράσιν του ως αρχηγού ενόπλων ελληνικών τμημάτων κατά του κομμουνισμού δεν είμεθα ημείς οι αρμόδιοι να εκφέρομεν γνώμην. Μέχρι της υπηρεσίας ημών όμως καταφθάνουν πληροφορίαι ότι ο Πούλος χρηματίζεται ασυστόλως λεηλατών και αυτάς ακόμη τας προίκας νεαρών κορασίδων εις τα χωρία που δρώσι τα τμήματά του. Το τμήμα Τύπου της υπηρεσίας μου βομβαρδίζεται παρ΄αυτού και με διάφορα άρθρα. Δεν είναι δημοσιεύσιμα. Εκτός του ότι στερούνται ειρμού, λιβανίζουν με τοιούτον ταπεινόν τρόπον το Ράιχ, ώστε τυχόν δημοσίευσίς των θα επέφερε ενάντια των προδοκωμένων αποτελέσματα. Δεν είναι δυνατόν Έλλην να εκφράζεται κατά τοιούτον τρόπον δια την πατρίδα του…”(2). Το περιεχόμενο της αναφοράς είναι ενδεικτικό για το ποιόν του Πούλου. Άλλωστε ο ίδιος απέβλεπε στη νίκη των ναζί με σκοπό να αναλάβει μεταπολεμικά την διακυβέρνηση της χώρας, με κατευθείαν ανάθεση της εξουσίας από τους Γερμανούς (3). Έτσι, η εθνικοσοσιαλιστική Ελλάδα που ονειρευόταν θα ήταν απαλλαγμένη από τους κομμουνιστές αλλά και από τους Βρετανούς και βεβαίως τον βασιλιά.

          Άλλη μία απόδειξη της αναίσχυντης συμπεριφοράς του Πούλου απέναντι στον ντόπιο πληθυσμό ήταν το γεγονός ότι κατόρθωσε να ενώσει απέναντί του ακόμα και άτομα εκ διαμέτρου αντίθετων πολιτικών και κομματικών πεποιθήσεων. Ο Στράτος Δορδανάς στο βιβλίο του “Η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη” αναφέρει το εξής: “… ο Πούλος και οι “Πουλικοί” φιγουράριζαν από πολύ νωρίς στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, καταφέρνοντας κάτι αξιοσημείωτο. Να ενώσουν πολιτικούς αντιπάλους και κομματικές παρατάξεις σε ένα αρραγές εναντίον τους μέτωπο. Αυτό συνέβη γιατί στην ουσία αντιμετωπίστηκαν από τους περισσότερους ως κοινοί εγκληματίες και όχι ως φορείς μιας πολιτικής αντίληψης που θα μπορούσε να βρεί υποστηρικτές στον ευρύτερο εθνικιστικό χώρο” (4). Επιπλέον ο ιστορικός στο ίδιο βιβλίο αναφέρεται συγκεκριμένα σε μία επιστολή ενός βουλευτή από τη Θεσσαλονίκη, ο αδερφός του οποίου είχε δολοφονηθεί από τους “Πουλικούς”. Μάλιστα, η μαρτυρία έχει ακόμη μεγαλύτερη αξία, καθώς το θύμα και ο βουλευτής ανήκαν στο πατριωτικό-εθνικιστικό χώρο. Στην επιστολή αυτή ο βουλευτής μεταξύ άλλων έλεγε: “Από την διεξαγωγήν της πολυκρότου δίκης της σπείρας Πούλου και Σια […] συνάγεται ότι οι δικαζόμενοι αυτοί εγκληματίαι του λαού της Μακεδονικής ιδία υπαίθρου, αποπειρώνται να συγκαλυφθούν υπό τον μανδύαν τον αντικομμουνιστικόν. Ουδέν ψευδέστερον τούτου και ουδέν συκοφαντικώτερον της μνήμης των αθώων θυμάτων των, τα οποία σήπονται εις τα ξηροπήγαδα της Μακεδονικής υπαίθρου με τα συρματόσχοινα πισθάγκωνα δεμένα […], τα φρικιαστικά εγκλήματα της οποίας είναι εφάμιλλα με τα επακολουθήσαντα φρικαλέα Δεκεμβριανά. Κατά κανόνα, τα θύματα των ήσαν κάθε άλλο παρά Κομμουνισταί…”(5). Οι άντρες του Πούλου, σύμφωνα με μαρτυρίες, υπήρξαν αναρχικά στοιχεία, άτομα εξαρτώμενα από ουσίες, τυχοδιώκτες, πλιατσικολόγοι. Υπήρχε σε κάποιες περιπτώσεις και ιδεολογικοπολιτικό κίνητρο βεβαίως. Φανατικοί γερμανόφιλοι και εθνικοσοσιαλιστές αλλά και τουρκόφωνοι Πόντιοι που μισούσαν τον κομμουνισμό ελέω της συμμαχίας Λένιν – Κεμάλ, απόρροια της οποίας υπήρξε η εκδίωξη τους από τις πατρογονικές τους εστίες (6).
                   Μετά την απελευθέρωση, ο Πούλος ακολούθησε τους Γερμανούς εκτός Ελλάδος, δείγμα της προδοσίας του αλλά και της πίστης του προς τον ναζισμό. Στις 11 Οκτωβρίου 1944, ακολούθησε τον ταγματάρχη Φάχερινγκ και μέχρι τον Απρίλιο του 1945, η οργάνωσή του Poulos Verband, έλαβε μέρος – πάντα υπό γερμανική συντήρηση και καθοδήγηση – κατά τμημάτων του στρατάρχη Τίτο στη Σλοβενία. Μόνο όταν ήταν ολοφάνερη η ήττα των Γερμανών, ο Πούλος αρνήθηκε να στραφεί κατά των αμερικανικών δυνάμεων ενώ διατάχτηκε. Η άρνηση του οδήγησε στη φυλάκισή του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπως και όλων των ανδρών της οργάνωσης. Με την είσοδο και τη νίκη των Αμερικανών συνελήφθη στο Κίτσμπιχελ τον Μάιο του ’45 και ζήτησε την μεταφορά του στην Ελλάδα για να πολεμήσει εναντίον των κομμουνιστών. Όταν τελικά μετά από αδικαιολόγητη καθυστέρηση μηνών στάλθηκε στην Ελλάδα, ο Πούλος προσπάθησε να πείσει τους δικαστές και την κοινή γνώμη ότι ήταν αγνός πατριώτης και ιδεαλιστής, που πολέμησε τον κομμουνισμό. Τόνιζε συνέχεια το τελευταίο θέλοντας να αποδείξει πόσο προφητικά έδρασε στην Κατοχή. Μη ξεχνάμε ότι την ίδια ώρα το επίσημο κράτος βρισκόταν σε εμφύλιο πόλεμο με τον Δημοκρατικό στρατό. Ο ίδιος έγραψε μεταξύ άλλων στην απολογία του: “Ζήτησα από τις γερμανικές αρχές κατοχής την άδεια να σχηματίσω ένα σώμα και να το εξοπλίσω από τις γερμανικές αποθήκες…Το σώμα μου αριθμούσε 300 άντρες [ εκτός από τους 600 που συνιστούσαν τις εφεδρείες στα χωριά της περιοχής μου]. Από τους Γερμανούς έλαβα 200 τουφέκια του πρώην ελληνικού στρατού, διαβεβαιώνοντάς τους ότι δεν θα στρέφονταν εναντίον τους…”(7). Το κατηγορητήριο για τον Πούλο δεν ήταν μόνο σχετικά με τη συνεργασία του με τους Γερμανούς. Υπήρχε και άλλη κατηγορία σχετικά με κατασκοπεία κατά της ίδιας του της πατρίδας αλλά και την εξουδετέρωση των πρακτόρων της αγγλικής αντικατασκοπείας. Η δίκη περί κατασκοπείας, έλαβε χώρα την 22α Μαΐου 1947, στο Διαρκές Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, ο κατηγορούμενος αθωώθηκε κατά περίεργο τρόπο λίγες μέρες αργότερα. Σχετικά όμως με το κατηγορητήριο περί συνεργασίας με τον εχθρό στο διάστημα της κατοχής ο Πούλος δεν ήταν το ίδιο τυχερός. Ο ίδιος προσπάθησε να εκμεταλλευθεί το γεγονός του πολέμου και να πείσει το επίσημο κράτος να τον απελευθερώσει, ώστε να βοηθήσει με την πείρα του κατά του κομμουνισμού. Στις 2 Δεκεμβρίου 1947 το Ειδικό Δικαστήριο Δοσιλόγων ξεκίνησε τις συνεδριάσεις του. Ο Πούλος υποστήριξε για άλλη μια φορά την “πατριωτική” δράση του και την προστασία που πρόσφερε στους χωρικούς έναντι του ΕΛΑΣ. Λίγες μέρες μετά, στις 11 του μηνός, το δικαστήριο καταδίκασε τον Πούλο και όσους από τους άνδρες του είχαν συλληφθεί, σε θανατική καταδίκη και δις ισόβια. Μετά από ενάμιση χρόνο, στις 11 Ιουνίου 1949, ο Πούλος εκτελέστηκε στο Γουδί, ενώ πιο πριν είχε καταθέσει αίτηση χάριτος. Η εκτέλεσή του αποτέλεσε χαρμόσυνο γεγονός για το σύνολο του ελληνικού λαού και χαιρετίστηκε με ανακούφιση από σύσσωμο τον ελληνικό Τύπο.

Πηγές:  (1) βλ. “Οι άλλοι Καπετάνιοι, αντικομουνιστές ένοπλοι στα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου”, Νίκος Μαραντζίδης (επιμ.), δ’ έκδ., Αθήνα 2007, σ.66.
(2) βλ. “Οι δωσίλογοι της κατοχής”, Ιάκωβος Χονδροματίδης, α’ εκδ., Αθήνα 2008, σ. 63.
(3) βλ. “Οι άλλοι Καπετάνιοι, αντικομουνιστές ένοπλοι στα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου”, Νίκος Μαραντζίδης (επιμ.), δ’ έκδ., Αθήνα 2007, σ.68.
(4) βλ. “Η Γερμανική στολή στη ναφθαλίνη, επιβιώσεις του δοσιλογισμού στη Μακεδονία, 1945-1974”, Στράτος Δορδανάς, β’ έκδ., Αθήνα 2012, σ.151.
(5) βλ. Στο ίδιο, σ. 165-166.
(6) βλ. “Οι δωσίλογοι της κατοχής”, Ιάκωβος Χονδροματίδης, α’ εκδ., Αθήνα 2008, σ.65.
(7) βλ. Δικογραφίες Δοσιλόγων, Γεώργιος Πούλος, 4 Απριλίου 1946.