Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος δεύτερο

 

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

Ο Μιχάλης Μυριδάκης.

 

Είδαμε στο πρώτο μέρος τα όσα υποστήριζε ο Απόστολος Παπαγεωργίου για την οργάνωση του ΕΔΕΣ και τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Την απάντηση δεν την έδωσε ο αρχηγός του ΕΔΕΣ, καθώς όπως εξ αρχής είχε δηλώσει στην Απογευματινή, δεν είχε την διάθεση να απαντήσει σε κανέναν άλλο παρά μόνο στους “αληθινούς αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης”.

Είναι προφανές πως δεν αναγνώριζε τον Παπαγεωργίου ως τέτοιον και βεβαίως είχε το δίκιο του. Στα γραφόμενα του Παπαγεωργίου απάντησαν οι Μιχάλης Μυριδάκης και Νικόλαος Κόκκινος αγωνιστές του ΕΔΕΣ στα βουνά της Ελεύθερης Ορεινής Ελλάδος.

Continue reading “Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος δεύτερο”

Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος πρώτο

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Από αριστερά: ο “αρχηγός” του “προδοτικού” ΕΔΕΣ Αθηνών Απόστολος Παπαγεωργίου και ο κατοχικός πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης.

Το φθινόπωρο του 1943 ο ΕΔΕΣ διασπάστηκε σε “πατριωτικό” (υπέρ του Ζέρβα) και σε “προδοτικό” (υπέρ του Βουλπιώτη και του Παπαγεωργίου, που δεν ήθελαν το αντάρτικο).

Το καλοκαίρι του 1957 όμως στην εφημερίδα “Απογευματινή” οι πρωταγωνιστές της διάσπασης ξεκίνησαν μια αντιπαράθεση, υπερασπίζοντας η κάθε μεριά τη θέση της. Αφορμή αποτέλεσε η κυκλοφορία, σε συνέχειες, των Απομνημονευμάτων του στρατηγού Ζέρβα.

Continue reading “Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος πρώτο”

Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, τα “καπάκια” και το άδοξο τέλος

 

 

 

Οδυσσέας Ανδρούτσος, Adam de Friedel, 1830, “The Greeks”.

 

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος υπήρξε από τους μεγαλύτερους οπλαρχηγούς της Εθνεγερσίας των Ελλήνων κατά των Οθωμανών το 1821. Καταγόταν από εξίσου ηρωικούς προγόνους. Πατέρας του ήταν ο Ανδρέας Βαρούσης, ο οποίος από την ηλικία των 17 χρονών ανέβηκε στο βουνό του Παρνασσού, εξαιτίας της καταπίεσης του Τούρκου Αγά της Αταλάντης. Αργότερα, θα διακριθεί ακόμη περισσότερο όταν θα συνεργαστεί με τον θρυλικό Λάμπρο Κατσώνη και θα λάβει μέρος στις ναυμαχίες της Τενέδου, της Άνδρου και της Κέας. Εξαιτίας αυτών των ανδραγαθημάτων, ο Ανδρέας έγινε Αντριάς, Αντρίκος, Ανδρίτσος και εν τέλει Ανδρούτσος. Με αυτό το επώνυμο θα γίνει γνωστός και ο γιος του, ο θρυλικός Δυσσέας, που γεννήθηκε στην Ιθάκη το 1790. Continue reading “Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, τα “καπάκια” και το άδοξο τέλος”

Η δολοφονία Γιαννακόπουλου και τα αληθινά γεγονότα

Απάντηση στο προ ολίγων ημερών άρθρο του newsbeast.gr  

 

Στεφάνι στο μέρος που έπεσε ο Δημήτριος Γιαννακόπουλος.

 

Του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

Πριν λίγες ημέρες, την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020, αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα newsbeast.gr ένα άρθρο υπό τον τίτλο «Ο αντιστασιακός που δολοφονήθηκε από τους δικούς του επειδή ήθελε τη συνεργασία ΕΔΕΣ-ΕΑΜ». Ο αντιστασιακός ήταν ο δικηγόρος Δημήτριος (Μήτσος) Γιαννακόπουλος, μέλος του ΕΔΕΣ Αθηνών, που μετά τη διάσπαση της οργάνωσης στην Αθήνα τάχθηκε αποφασιστικά στον αγωνιστικό ΕΔΕΣ Αθηνών, δηλαδή στους υποστηρικτές του Ναπολέοντα Ζέρβα.

Δυστυχώς στο άρθρο αναφέρονται κάποιες ανακρίβειες που αλλοιώνουν την ιστορική πραγματικότητα. Πριν αναφερθώ στα ιστορικά γεγονότα, θα ήθελα να τις επισημάνω. Πρώτη ανακρίβεια αποτελεί ο γενικός τίτλος του άρθρου που οδηγεί σε παραπλανητικά συμπεράσματα τον μέσο αναγνώστη. Δεν δολοφονήθηκε «από δικούς του», αλλά από ανθρώπους που διασπάστηκαν από την οργάνωση και συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς! Επιπλέον δίνεται η εντύπωση στον αναγνώστη πως «οι δικοί του», δηλαδή ο ΕΔΕΣ χωρίς συγκεκριμένη αναφορά σε αγωνιστικό ή προδοτικό, δεν ήθελαν την συνεργασία μεταξύ των οργανώσεων. Οι του προδοτικού ΕΔΕΣ σίγουρα δεν την επιθυμούσαν, σε αντίθεση με τον αγωνιστικό ΕΔΕΣ του Ζέρβα, που παρά τις τεράστιες διαφορές του με το ΚΚΕ-ΕΑΜ-ΕΛΑΣ επεδίωξε τη συνεργασία κατά των κατακτητών. Απόδειξη ο Γοργοπόταμος και όχι μόνο. Άλλωστε το φθινόπωρο του 1943 που συμβαίνουν τα γεγονότα, ο ΕΛΑΣ έχει εξαπολύσει γενικό εμφύλιο πόλεμο στα βουνά. Για ποια συνεργασία γίνεται λόγος; Η γενίκευση, ακόμη και αν είναι αθώα, παραπλανεί τον αναγνώστη καθώς ούτε λίγο ούτε πολύ ταυτίζει όλη την οργάνωση του ΕΔΕΣ με τους διασπαστές.     Continue reading “Η δολοφονία Γιαννακόπουλου και τα αληθινά γεγονότα”

Στη μνήμη του Γεωργίου Πάτση

 

Γεώργιος Β. Πάτσης

 

Έφυγε πλήρης ημερών ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης Γεώργιος Β. Πάτσης. Γεννήθηκε στο Θεσπρωτικό της Πρέβεζας το 1917. Σπούδασε στην Παιδαγωγική Ακαδημία των Ιωαννίνων και το 1938 ξεκίνησε να διδάσκει στο Δημοτικό Σχολείο Κεχροκάμπου Καβάλας. Την ίδια περίοδο φοίτησε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Σύρου. Continue reading “Στη μνήμη του Γεωργίου Πάτση”

Ήταν 1η Φεβρουαρίου του 1944…

Ο Κίτσος Μακρυγιάννης Μαλτέζος.

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Το πρωινό της Τρίτης 1ης Φεβρουαρίου του 1944 ο Κίτσος Μακρυγιάννης Μαλτέζος πέφτει νεκρός από χέρι ελληνικό μπροστά στο άγαλμα του Βύρωνα. Οι εκτελεστές της ΟΠΛΑ έβγαλαν από την μέση τον «προδότη». Ήταν η εποχή που ο κατοχικός εμφύλιος είχε ήδη φουντώσει.

Η ΟΠΛΑ υπαγόταν -όπως και το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ- στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος. Εν μέσω κατοχής του Άξονα, είχε παρθεί η απόφαση στο Κόμμα όχι απλώς να μονοπωλήσει την αντίσταση ο ΕΛΑΣ αλλά να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με την «αντίδραση» και όχι με τους Γερμανούς. Όπου «αντίδραση» βεβαίως όσοι πατριώτες αρνούνταν να εισχωρήσουν στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ σαν πρόσωπα ή σαν αντιστασιακές οργανώσεις.

Continue reading “Ήταν 1η Φεβρουαρίου του 1944…”

“Δημοκρατικά Τάγματα. Οι “πραιτωριανοί” της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας (1923-1926)”

Βιβλιοκριτική για το βιβλίο του Ιωάννη Β. Δασκαρόλη

 

του Ιωάννη Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

 

Η νεώτερη ελληνική ιστορία έχει πραγματικά πολλές ενδιαφέρουσες περιόδους που μπορούν να μας διδάξουν όχι μόνο για το χθες αλλά και για το σήμερα. Οι πλέον ενδιαφέρουσες και περισσότερο γοητευτικές από το ευρύ κοινό θεωρούνται (αδίκως) αυτή του εθνικού διχασμού μέχρι την Μικρασιατική καταστροφή και αυτή της δεκαετίας του 1940 ξεκινώντας από το ΟΧΙ του Μεταξά μέχρι τη λήξη των συγκρούσεων του Ελληνικού Στρατού με τον ΔΣΕ.

Τι γίνεται όμως με την εξίσου ταραχώδη ενδιάμεση περίοδο; Πράγματι είναι τόσο ενδιαφέρουσα και αποτελεί αλυσίδα για την καλύτερη κατανόηση όλων των γεγονότων που συνέβησαν στο πριν και το μετά. Άλλωστε οι πρωταγωνιστές σε πολλές περιπτώσεις είναι τα ίδια πρόσωπα. Αυτό το συνδετικό κενό έρχεται να καλύψει το βιβλίο του Ιωάννη Β. Δασκαρόλη «Δημοκρατικά Τάγματα. Οι «πραιτωριανοί» της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας 1923-1926» (εκδόσεις Παπαζήση) που αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη αναλυτική καταγραφή του φαινομένου της αυτής περιόδου στην ελληνική ιστοριογραφία. Continue reading ““Δημοκρατικά Τάγματα. Οι “πραιτωριανοί” της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας (1923-1926)””

Η συμμετοχή των Ευέλπιδων στον πόλεμο του 1940 και στην Εθνική Αντίσταση

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Όταν κάνουμε λόγο για τον πόλεμο του 1940 και την Εθνική Αντίσταση που ουσιαστικά αποτέλεσε την συνέχειά του, το μυαλό μας πάει συνήθως στον Μεταξά, στον Παπάγο και στις κυριώτερες εθνικές αντιστασιακές οργανώσεις. Όμως η αντίσταση κατά των δυνάμεων του Άξονα είχε και άλλους πρωταγωνιστές που συμμετείχαν εξίσου αποφασιστικά και πρόσφεραν εξίσου σημαντικά. Το γιατί αυτοί οι πρωταγωνιστές πολλές φορές δεν αναφέρονται καν είναι ένα σημαντικό ερώτημα που σηκώνει μεγάλη συζήτηση. Η αντίσταση του Ιερού Λόχου, της ΙΙΙης Ορεινής Ταξιαρχίας του Ρίμινι, των Ευελπίδων –για τους οποίους θα μιλήσουμε σήμερα- αλλά και του πρώτου ουσιαστικά αντιστασιακού, Ιωάννη Μεταξά αποσιωπάται σα να μην συνέβη ποτέ. Continue reading “Η συμμετοχή των Ευέλπιδων στον πόλεμο του 1940 και στην Εθνική Αντίσταση”

Μαλτέζος, Ψαρρός, Παπαδάκη: οι λόγοι που “βγάζουμε φλύκταινες” με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Πριν λίγες μέρες δημοσιεύθηκε ένα άρθρο με αφορμή την επέτειο από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς το 1944. Το άρθρο έκανε λόγο για “φλύκταινες που βγάζουν ορισμένοι μόνο στο άκουσμα των λέξεων ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ”. Συνέχιζε κάνοντας λόγο για προσπάθεια να ξαναγραφτεί και να αναθεωρηθεί η ιστορία και να σβηστεί η εαμικη αντίσταση. Όπως είναι λογικό το άρθρο αναδημοσιεύθηκε από όλα σχεδόν τα αριστερόστροφα site και ιστολόγια.

Continue reading “Μαλτέζος, Ψαρρός, Παπαδάκη: οι λόγοι που “βγάζουμε φλύκταινες” με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ”

Η “Τρύπα του Παρδάλη” και η καταδίωξη της οικογένειάς του Παπασπύρου Ζαφείρη από τον ΕΛΑΣ

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Ο Παπασπύρος Ζαφείρης. Ο θρυλικός ιερέας οπλαρχηγός από τις Πηγές της Άρτας, διακρίθηκε ιδιαίτερα για τον ηρωισμό του στον Γοργοπόταμο. Εκτελέστηκε εν ψυχρώ από κρυμμένο ελασίτη αντάρτη μετά νικηφόρα μάχη του ΕΔΕΣ κατά του ΕΛΑΣ στα Μηλιανά της Άρτας στις 5 Ιανουαρίου 1944.

Ο Παπασπύρος Ζαφείρης υπήρξε ο ιερέας-οπλαρχηγός της Εθνικής Αντίστασης του ΕΔΕΣ στις Πηγές της Άρτας. Πολέμησε στην Μικρά Ασία με τον βαθμό του λοχαγού υπό τις διαταγές του Νικόλαου Πλαστήρα και παρασημοφορήθηκε για τη δράση του. Στα χρόνια της κατοχής όταν εμφανίστηκε ο Ζέρβας στα μέρη του (Μεγαλόχαρη Άρτας) προσέφερε άμεσα τις υπηρεσίες του και παρά τις αρχικές αντιδράσεις του στρατηγού (λόγω της ιδιότητος του ιερέως και προστάτη οικογενείας) ανέλαβε σημαντικό έργο για την ανάπτυξη του ΕΔΕΣ. Ο Ζέρβας λόγω και του μικρασιατικού πολεμικού παρελθόντος του τον ονόμασε τιμητικά “Οπλαρχηγό Λοχία” του ΕΔΕΣ. Continue reading “Η “Τρύπα του Παρδάλη” και η καταδίωξη της οικογένειάς του Παπασπύρου Ζαφείρη από τον ΕΛΑΣ”