Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος δεύτερο

 

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

Ο Μιχάλης Μυριδάκης.

 

Είδαμε στο πρώτο μέρος τα όσα υποστήριζε ο Απόστολος Παπαγεωργίου για την οργάνωση του ΕΔΕΣ και τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Την απάντηση δεν την έδωσε ο αρχηγός του ΕΔΕΣ, καθώς όπως εξ αρχής είχε δηλώσει στην Απογευματινή, δεν είχε την διάθεση να απαντήσει σε κανέναν άλλο παρά μόνο στους “αληθινούς αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης”.

Είναι προφανές πως δεν αναγνώριζε τον Παπαγεωργίου ως τέτοιον και βεβαίως είχε το δίκιο του. Στα γραφόμενα του Παπαγεωργίου απάντησαν οι Μιχάλης Μυριδάκης και Νικόλαος Κόκκινος αγωνιστές του ΕΔΕΣ στα βουνά της Ελεύθερης Ορεινής Ελλάδος.

Continue reading “Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος δεύτερο”

Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος πρώτο

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Από αριστερά: ο “αρχηγός” του “προδοτικού” ΕΔΕΣ Αθηνών Απόστολος Παπαγεωργίου και ο κατοχικός πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης.

Το φθινόπωρο του 1943 ο ΕΔΕΣ διασπάστηκε σε “πατριωτικό” (υπέρ του Ζέρβα) και σε “προδοτικό” (υπέρ του Βουλπιώτη και του Παπαγεωργίου, που δεν ήθελαν το αντάρτικο).

Το καλοκαίρι του 1957 όμως στην εφημερίδα “Απογευματινή” οι πρωταγωνιστές της διάσπασης ξεκίνησαν μια αντιπαράθεση, υπερασπίζοντας η κάθε μεριά τη θέση της. Αφορμή αποτέλεσε η κυκλοφορία, σε συνέχειες, των Απομνημονευμάτων του στρατηγού Ζέρβα.

Continue reading “Η δεύτερη διάσπαση του ΕΔΕΣ. Μέρος πρώτο”

Η δολοφονία Γιαννακόπουλου και τα αληθινά γεγονότα

Απάντηση στο προ ολίγων ημερών άρθρο του newsbeast.gr  

 

Στεφάνι στο μέρος που έπεσε ο Δημήτριος Γιαννακόπουλος.

 

Του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

Πριν λίγες ημέρες, την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020, αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα newsbeast.gr ένα άρθρο υπό τον τίτλο «Ο αντιστασιακός που δολοφονήθηκε από τους δικούς του επειδή ήθελε τη συνεργασία ΕΔΕΣ-ΕΑΜ». Ο αντιστασιακός ήταν ο δικηγόρος Δημήτριος (Μήτσος) Γιαννακόπουλος, μέλος του ΕΔΕΣ Αθηνών, που μετά τη διάσπαση της οργάνωσης στην Αθήνα τάχθηκε αποφασιστικά στον αγωνιστικό ΕΔΕΣ Αθηνών, δηλαδή στους υποστηρικτές του Ναπολέοντα Ζέρβα.

Δυστυχώς στο άρθρο αναφέρονται κάποιες ανακρίβειες που αλλοιώνουν την ιστορική πραγματικότητα. Πριν αναφερθώ στα ιστορικά γεγονότα, θα ήθελα να τις επισημάνω. Πρώτη ανακρίβεια αποτελεί ο γενικός τίτλος του άρθρου που οδηγεί σε παραπλανητικά συμπεράσματα τον μέσο αναγνώστη. Δεν δολοφονήθηκε «από δικούς του», αλλά από ανθρώπους που διασπάστηκαν από την οργάνωση και συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς! Επιπλέον δίνεται η εντύπωση στον αναγνώστη πως «οι δικοί του», δηλαδή ο ΕΔΕΣ χωρίς συγκεκριμένη αναφορά σε αγωνιστικό ή προδοτικό, δεν ήθελαν την συνεργασία μεταξύ των οργανώσεων. Οι του προδοτικού ΕΔΕΣ σίγουρα δεν την επιθυμούσαν, σε αντίθεση με τον αγωνιστικό ΕΔΕΣ του Ζέρβα, που παρά τις τεράστιες διαφορές του με το ΚΚΕ-ΕΑΜ-ΕΛΑΣ επεδίωξε τη συνεργασία κατά των κατακτητών. Απόδειξη ο Γοργοπόταμος και όχι μόνο. Άλλωστε το φθινόπωρο του 1943 που συμβαίνουν τα γεγονότα, ο ΕΛΑΣ έχει εξαπολύσει γενικό εμφύλιο πόλεμο στα βουνά. Για ποια συνεργασία γίνεται λόγος; Η γενίκευση, ακόμη και αν είναι αθώα, παραπλανεί τον αναγνώστη καθώς ούτε λίγο ούτε πολύ ταυτίζει όλη την οργάνωση του ΕΔΕΣ με τους διασπαστές.     Continue reading “Η δολοφονία Γιαννακόπουλου και τα αληθινά γεγονότα”

“Δημοκρατικά Τάγματα. Οι “πραιτωριανοί” της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας (1923-1926)”

Βιβλιοκριτική για το βιβλίο του Ιωάννη Β. Δασκαρόλη

 

του Ιωάννη Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

 

Η νεώτερη ελληνική ιστορία έχει πραγματικά πολλές ενδιαφέρουσες περιόδους που μπορούν να μας διδάξουν όχι μόνο για το χθες αλλά και για το σήμερα. Οι πλέον ενδιαφέρουσες και περισσότερο γοητευτικές από το ευρύ κοινό θεωρούνται (αδίκως) αυτή του εθνικού διχασμού μέχρι την Μικρασιατική καταστροφή και αυτή της δεκαετίας του 1940 ξεκινώντας από το ΟΧΙ του Μεταξά μέχρι τη λήξη των συγκρούσεων του Ελληνικού Στρατού με τον ΔΣΕ.

Τι γίνεται όμως με την εξίσου ταραχώδη ενδιάμεση περίοδο; Πράγματι είναι τόσο ενδιαφέρουσα και αποτελεί αλυσίδα για την καλύτερη κατανόηση όλων των γεγονότων που συνέβησαν στο πριν και το μετά. Άλλωστε οι πρωταγωνιστές σε πολλές περιπτώσεις είναι τα ίδια πρόσωπα. Αυτό το συνδετικό κενό έρχεται να καλύψει το βιβλίο του Ιωάννη Β. Δασκαρόλη «Δημοκρατικά Τάγματα. Οι «πραιτωριανοί» της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας 1923-1926» (εκδόσεις Παπαζήση) που αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη αναλυτική καταγραφή του φαινομένου της αυτής περιόδου στην ελληνική ιστοριογραφία. Continue reading ““Δημοκρατικά Τάγματα. Οι “πραιτωριανοί” της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας (1923-1926)””

Το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, η SOE και ο Γοργοπόταμος (pdf)

Gorgopotamos (1)

Του Ιωάννη Αθανασόπουλου
Ιστορικού

Πολλά έχουν γραφεί για τη σχέση της Μεγάλης Βρετανίας με το ελληνικό αντάρτικο. Από την αναθεωρητική αριστερόστροφη ιστοριογραφία έχει υποστηριχθεί πως οι Άγγλοι προκάλεσαν τον κατοχικό εμφύλιο και πως η ενίσχυση όλων των αντιστασιακών οργανώσεων με χρυσές λίρες ήταν ένα σχέδιο ώστε να υποταχθεί η Ελλάδα στη σφαίρα επιρροής τους μετά τον πόλεμο. Έτσι οι αντίπαλοι του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ έχουν χαρακτηρισθεί ως «αγγλόδουλοι» και «μισθοφόροι». Βέβαια οι χαρακτηρισμοί αυτοί που εκτοξεύονται ελαφρά τη καρδία θα μπορούσαν κάλλιστα να αποδοθούν και στην εαμική αντίσταση αφενός γιατί το ΚΚΕ-ΕΑΜ-ΕΛΑΣ συνεχώς επιζητούσε την αναγνώριση από τους Βρετανούς και υπέγραφε –έστω και με τους δικούς του όρους κάποιες φορές- συμφωνίες όπως αυτή της δημιουργίας Κοινού Γενικού Αρχηγείου Ανταρτών αλλά και αυτές στο Λίβανο και στην Καζέρτα, αφετέρου γιατί η γιγάντωσή του οφειλόταν αποκλειστικά στην ενίσχυση των Βρετανών και δη στην «κίτρινη λέπρα» -όπως συνήθιζε να αναφέρει η εαμική προπαγάνδα- τις βρετανικές χρυσές λίρες.

gorgopotamos

Ποια ήταν όμως αυτή η ενίσχυση των Βρετανών προς το ΕΑΜ και κατ’επέκταση η σχέση μεταξύ τους, από τις αρχές της ίδρυσής του μέχρι τον Γοργοπόταμο; Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αυτό το ερώτημα αν το συνδυάσουμε με τον γνωστό μύθο της κομουνιστικής προπαγάνδας, που λανσάρεται ως «ιστορία», για την αποφυγή και την κωλυσιεργία των Βρετανών έναντι του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ το φθινόπωρο του 1942 ώστε να μην συμμετάσχει η κομουνιστική οργάνωση στο σαμποτάζ…! Για να αντιληφθούμε τα γεγονότα πέρα από τον μύθο θα πρέπει να δούμε ποια ήταν η βρετανική πολιτική και στρατηγική.

Διαβάστε και κατεβάστε το άρθρο Το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, η SOE και ο Γοργοπόταμος

“Η Εθνική Αντίσταση σε απόσταση 1942-1945” αναμνήσεις του Γεωργίου Πάτση

 

του Ιωάννη Β. Αθανασόπουλου

ιστορικού

Μόλις κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Πελασγός του Ιωάννη Γιαννάκενα οι αναμνήσεις του υποστράτηγου Γεωργίου Β. Πάτση. Την επιμέλεια του ιστορικού αρχείου και τον πρόλογο ανέλαβε ο υποφαινόμενος και την επιμέλεια της έκδοσης η κα Ελίνα Μαστέλλου Γιαννάκενα.

Ο Ηπειρώτης Γεώργιος Β. Πάτσης πολέμησε στον πόλεμο του 1940-’41 σαν διμοιρίτης πολυβόλων στο ΙΙΙ/24 ΤΠ κατά των Ιταλών. Την περίοδο της κατοχής εντάχθηκε στον ΕΔΕΣ του στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα και υπηρέτησε ως διοικητής λόχου του Υπαρχηγείου Πρεβέζης με περιοχή ευθύνης τη Μικρή Λάκκα Σουλίου ενώ από την άνοιξη του 1944 με την αναδιοργάνωση των Εθνικών Ομάδων του ΕΔΕΣ ανέλαβε τη διοίκηση του 2ου λόχου του 1/24 Τάγματος του 24ου Συντάγματος Πεζικού του ΕΔΕΣ. Continue reading ““Η Εθνική Αντίσταση σε απόσταση 1942-1945” αναμνήσεις του Γεωργίου Πάτση”

Ιούνιος 1944: Διαμαρτυρία του Ζέρβα για την “αυτόνομη Μακεδονία” που οραματιζόταν το ΚΚΕ

του Ιωάννη Αθανασόπουλου

ιστορικού

 

 

Η συμφωνία των Πρεσπών υποστηρίχθηκε από την αριστερά -και όχι μόνο- με ιδιαίτερο ζήλο. Η παράδοση του ονόματος της Μακεδονίας καθώς και η αναγνώριση Μακεδονικής εθνότητας, ιθαγένειας και γλώσσας από την αριστερά και τους συνοδοιπόρους της όμως δεν είναι μια ενέργεια που συνέβη εν έτη 2019.

Ήδη από από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 το ΚΚΕ ζητούσε την ανεξαρτησία της Μακεδονίας και της Θράκης. Ο “Ριζοσπάστης” στις 25 Ιανουαρίου 1925 έγραφε: “Ο Λένιν εκήρυξε και στη πράξη εφήρμοσε το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των καταπιεζόμενων εθνοτήτων μέχρις αποχωρισμού από το κράτος όπου είναι προσαρτημένες. Γι’αυτό όλα τα αστικά κόμματα δεν θέλουν να ακούσουν το όνομα του Λένιν στην Ελλάδα, που, διά μέσον του κόμματός μας, ζητεί να πάψη το ανθρωποπάζαρο των πληθυσμών Μακεδονίας και Θράκης και καλεί τους λαούς των ν’αγωνισθούν για ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία και Θράκη και για τη Β.Κ.Ο.” 

Την πολιτική αυτή ακολούθησε πιστά το κόμμα καθ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930. Φτάνοντας στα χρόνια της κατοχής αντιλήφθηκε πως η θέση αυτή ήταν εξαιρετικά επιζήμια για την ανάπτυξη του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ιδιαίτερα στη Μακεδονία. Γι’ αυτό φαινομενικά αποκήρυξε αυτές τις θέσεις του που προκαλούσαν αντιδράσεις περισσότερο στη βάση των μελών του ΕΑΜ.

Στις επαφές του Τζήμα με εκπροσώπους του Τίτο αλλά και των Αλβανών συντρόφων τον Ιούλιο του 1943,  ο πρώτος διακήρυξε πως δεν μπορούσαν να αποδεχθούν το σχέδιο που πρότεινε ο Τέμπο και είχε υπογράψει με τον Βερβέρη για αυτόνομη Μακεδονία που θα εγγυούνταν το υπό σύσταση Βαλκανικό Κοινό Γενικό Στρατηγείο (έμεινε στα χαρτιά) γιατί αυτό θα ήταν ολέθριο λάθος για το ΚΚΕ.

Την ίδια περίπου εποχή κυκλοφόρησε και η συμφωνία Πετριτσίου μεταξύ ΚΚΕ και Κ.Κ Βουλγαρίας που παρέδιδε την Μακεδονία. Το σύμφωνο αυτό αμφισβητείται σήμερα και από σοβαρούς ιστορικούς. Βέβαια είτε το σύμφωνο αυτό ήταν πλαστό είτε όχι η ουσία των σκοπών και των στόχων του ΚΚΕ δεν άλλαξε σχετικά με την αυτονομία της Μακεδονίας, κάτι που επιβεβαιώθηκε με την απόφαση της 5ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ τον Ιανουάριο του 1949. Σε αυτό το σύμφωνο αναφέρεται ο Ζέρβας στην διαμαρτυρία του που δημοσιεύεται στον Επαναστάτη της 17ης Ιουλίου 1944 (Αρχεία Πανελληνίου Συνδέσμου Αγνωνιστών Εθνικής Αντιστάσεως “ΕΟΕΑ-ΕΔΕΣ ΝΑΠ. ΖΕΡΒΑΣ”) καθώς και σε άλλες παρασπονδίες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ:

 

Συγκριτική μελέτη Ν. Ζέρβα – Ά. Βελουχιώτη στην “κυριακάτικη δημοκρατία”

 

Αυτή την Κυριακή, 11 Φεβρουαρίου, η “δημοκρατία” παρουσιάζει το νέο μου βιβλίο “Ναπολέων Ζέρβας – Άρης Βελουχιώτης, συγκριτική μελέτη για τους κορυφαίους της εθνικής αντίστασης” (260 σελίδες). Continue reading “Συγκριτική μελέτη Ν. Ζέρβα – Ά. Βελουχιώτη στην “κυριακάτικη δημοκρατία””

Συνέντευξη στα Παραπολιτικά 90.1 fm για τον Ναπολέοντα Ζέρβα και την επέτειο ίδρυσης του ΕΔΕΣ

Η συζήτηση του ιστορικού Ιωάννη Αθανασόπουλου με του συντελεστές της εκπομπής “Ο Εξαρχείων” του Ανδρέα Μαζαράκη, στις 27 Σεπτεμβρίου 2017. Continue reading “Συνέντευξη στα Παραπολιτικά 90.1 fm για τον Ναπολέοντα Ζέρβα και την επέτειο ίδρυσης του ΕΔΕΣ”

“Ο Ζέρβας υποχρέωσε τον Βελουχιώτη να τον ακολουθήσει στο σαμποτάζ” χθεσινή συνέντευξη στο Νίκο Χιδίρογλου και την “Ε.Ω.”

 

 

Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στην “Ελεύθερη Ώρα” της 23ης Νοεμβρίου και στον δημοσιογράφο Νίκο Χιδίρογλου με αφορμή την επέτειο για την επιχείρηση ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου και την κυκλοφορία του βιβλίου “Γοργοπόταμος, η στιγμή της ενωμένης εθνικής αντίστασης”, Πελασγός, Αθήνα 2017. Continue reading ““Ο Ζέρβας υποχρέωσε τον Βελουχιώτη να τον ακολουθήσει στο σαμποτάζ” χθεσινή συνέντευξη στο Νίκο Χιδίρογλου και την “Ε.Ω.””